In de tweede helft van de jaren zestig stond Heerenveen aan de vooravond van politieke en maatschappelijke verandering. Met de oprichting van D’66 door Hans van Mierlo in 1966 vond de vernieuwingsbeweging langzaam haar weg naar de gemeenten. In maart 1967 kreeg Heerenveen zijn eigen afdeling, bestaande uit een kleine maar enthousiaste groep van zeven tot acht leden, waaronder ikzelf. We voerden levendige gesprekken over hoe de landelijke doelstellingen van D’66 konden worden vertaald naar de lokale belangen van de inwoners, wat resulteerde in een verkiezingsprogramma dat de kiezer moest aanspreken.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen behaalde D’66 607 van de 19.500 stemmen (4,39%), waarmee we één zetel in de gemeenteraad veroverden. Jan de Haan, de eerste gekozen vertegenwoordiger, zou deze zetel vier jaar lang bekleden voordat hij een functie bij een gemeentelijke dienst aannam.

Mijn politieke betrokkenheid bracht mij in contact met de Jeugdraad van Heerenveen, een organisatie die op dat moment weinig activiteit vertoonde en nieuw leven ingeblazen moest worden. Na een periode van stilstand werd de raad opnieuw geactiveerd en begon actief bij te dragen aan de gemeenschap. Op 28 juni ondersteunde de Jeugdraad de seizoenafsluiting van de Stichting Clubhuiswerk met een middag vol jeugdactiviteiten. Daarnaast waren leden van de raad ook vertegenwoordigd in de Culturele Raad en hielpen ze bij het organiseren van werkcontactgroepen op basisscholen, gericht op natuureducatie door middel van tuinaanleg.

Eén van de grootste plannen die de Jeugdraad in 1970 wilde realiseren was ASPO ’70, een feestweek vol activiteiten. Overdag werd een uitgebreid programma samengesteld voor de lagere-schooljeugd, met sportwedstrijden, rondvaarten en optochten. ’s Avonds waren er evenementen voor de oudere jeugd, waaronder fierljeppen, touwtrekken en skelterracen. Er waren zelfs plannen voor een braderie en een kunstmarkt.

De lokale pers steunde ons initiatief en publiceerde artikelen wanneer we daarom vroegen. Ook de heer Rob Dekens van de Stichting Clubhuiswerk gaf belangrijke steun. Via stencildruk konden we uitnodigingen en plannen naar verenigingen en organisaties verspreiden. Ondanks deze inspanningen bleef de respons uit. Van de 170 verstuurde uitnodigingen kwamen slechts twintig reacties binnen. Een evaluatie eind augustus gaf weinig verbetering te zien, en toen er eind september nog steeds geen substantiële steun was, viel het besluit: ASPO ’70 kon niet doorgaan.

Ondanks deze tegenslag bleef de Jeugdraad zoeken naar nieuwe manieren om de gemeenschap te betrekken. Door de naderende gemeenteraadsverkiezingen ontstond het idee om een Politiek Café te organiseren. Dit zou een neutrale plek bieden voor discussie en engagement, zonder partijgerichte invloed. Bar Passage bood een locatie en de eerste spreker, D’66-Kamerlid dr. Minne Dijkstra uit Beetsterzwaag, werd uitgenodigd.

Het Politiek Café groeide uit tot een platform voor maatschappelijk debat. Op een bijzondere avond stond het thema “Kerk en homofilie” centraal, een onderwerp dat naar voren was gekomen door ingezonden stukken en opiniestukken. De organisatie nodigde de auteurs uit om hun standpunten publiekelijk te bespreken, met als slogan: “Durft U?”

Een gemêleerd gezelschap van dertig bezoekers, waarvan de helft homoseksuelen uit Leeuwarden, nam deel aan de discussie. Er werd gesproken over de rechten en acceptatie van homoseksuelen, waarbij uitspraken als “Homoseksualiteit is aangeboren en kan zelfs door het christendom niet veranderd worden” en “Een op de twintig mannen in Nederland is homofiel, een kleine minderheid die gediscrimineerd wordt” werden geuit. Toch ontstond er weinig directe tegenreactie, en tot diep in de nacht werd gedebatteerd over de maatschappelijke positie van homoseksuelen.

Twee concrete voorstellen kwamen ter tafel: het openen van een fiftyfifty-bar, waar zowel hetero’s als homoseksuelen welkom zouden zijn, en het organiseren van een integratiefeest. Het eerste idee werd snel afgekapt; volgens de aanwezige homofielen was Heerenveen hier nog niet klaar voor. Maar het integratiefeest kreeg wél bijval en werd serieus overwogen.

Aan het einde van de avond spraken de homoseksuele deelnemers hun waardering uit voor de openheid van de discussie. De gesprekken die tijdens het Politiek Café waren opgenomen, werden later uitgezonden op de RONO. Op vrijdagavond tussen half zeven en half acht zou onder meer een vraaggesprek met Gerd de Haan uit Leeuwarden te horen zijn, waarin de oprichting van een contactclub voor homoseksuelen in Friesland werd besproken.

Hoewel de mislukking van ASPO ’70 een teleurstelling was, bewees de Jeugdraad dat maatschappelijke en politieke betrokkenheid in Heerenveen steeds meer vorm kreeg. Van jeugdactiviteiten tot politieke discussies—de wens om een actieve en verbonden gemeenschap op te bouwen bleef overeind.