Het was een gewone donderdagmiddag, met de geur van vers gezette koffie in de lucht en de klanken van een zacht draaiende LP in de koffiekamer. Jannus was bezig een stapel boeken uit te zoeken op eerste druk, terwijl Trees met Justina een klant hielp die een paar antieke koffiekopjes bewonderde. Peter was in gesprek met een man die een oude wereldbol overwoog, zoekend naar een plek voor Afrika die klopte met zijn jeugdherinneringen.

Op dat moment ging de deur zacht open. Geen bel, geen geloop, alleen een lichte ritseling van een notitieboek en het tikken van een camera.

De man die binnenkwam had een ontspannen tred, maar zijn ogen stonden alert. Achter hem volgde een vrouw van een jaar of veertig met een stevige camera om haar nek. Ze maakte direct een paar proefshots van de ruimte, het licht, de sfeer.

“Goedemiddag,” zei de man beleefd maar resoluut. “Mijn naam is Rijk van der Veen. Ik werk voor Weekblad Nederland. U heeft vast niet om publiciteit gevraagd, maar wij hebben wél veel over De Lege Knip gehoord. Van lezers, van gemeentemensen, en zelfs van een collega-journalist. Mijn vraag is eenvoudig: zouden wij hier een reportage mogen maken? Uiteraard met toestemming, in overleg, en met respect voor iedereen die hier komt.”

Het werd even stil in de winkel. Jannus keek op vanachter een stapel Couperussen. Trees stond rechtop en liep naar voren.

“U bent hier misschien welkom, meneer Van der Veen,” zei Trees rustig maar beslist. “Maar we zijn geen etalage. Dit is een plek van verhalen, van mensen met littekens, van licht en tweede kansen. Wat we níet zijn, is een decor voor een fotoreportage waar niemand toestemming voor heeft gegeven. U maakt nu ongevraagd foto’s — en eerlijk gezegd, dat voelt niet goed. Dat zegt mij: misschien moet u dit maar gewoon overslaan.”

Trees keek de man strak aan, haar blik niet hard, maar helder. “Wij vragen niks,” zei ze. “We doen wat we doen. Maar als u wilt luisteren — écht luisteren — dan bent u welkom. Maar niet vandaag.”

Ze pauzeerde even, zodat haar woorden konden landen. “U kwam onaangekondigd binnen, nam foto’s zonder te vragen. Dat zegt mij dat u onze sfeer niet aanvoelt. Dat is niet kwaadaardig, meneer Van der Veen, maar het is wél storend. Dit is geen plek waar je zomaar binnenloopt met een camera en een deadline.”

De journalist knikte, langzaam. De fotografe keek even naar haar schoenen.

Trees vervolgde: “Als u serieus bent in uw belangstelling — als u tijd en aandacht mee wilt nemen in plaats van een scoop — dan kunt u een nieuwe afspraak maken. En dan nemen we daar de tijd voor, op een moment dat het ons ook past. Want hier komen mensen niet om in een verhaal te belanden. Hier zoeken ze ademruimte.”

Van der Veen haalde zijn notitieboekje weer tevoorschijn, maar legde het dicht op tafel. “Dank u,” zei hij oprecht. “Dat respecteer ik. En ik wil graag terugkomen — op afspraak, zoals u voorstelt.”

“Laat dan uw naam en nummer achter bij Peter,” zei Trees, terwijl ze hem al richting de deur begeleidde. “En misschien, als u dan terugkomt, zonder camera, maar met oren — dan kunnen we praten.”

Net voordat hij de deur uitstapte, keek Van der Veen nog een keer om. Hij zag Jannus terug achter de boeken, Justina die weer naar de koffiekamer liep, en Trees die rustig de kopjes opruimde.

Het was geen decor vandaag.