Het is donderdagavond in De Lege Knip waar de koffie nooit op is en de gesprekken altijd dieper gaan dan je verwacht. Buiten is het nat en donker, binnen warm en verlicht door de gloeilampen boven de leestafel. De kranten liggen open, de cijfers zijn vers, en het onderwerp van vanavond:

spaargeld onder gepensioneerden.

Albert schuift een artikel van het CBS naar het midden van de tafel. “Gemiddeld € 73.400 spaargeld voor gepensioneerden,” leest hij voor. “Maar de mediaan is maar € 33.600. Dat betekent dat de helft van de ouderen minder dan dat bedrag heeft.”

Klazina schudt haar hoofd. “Dat gemiddelde is misleidend. Het zijn de rijken die het omhoog trekken. De rest zit veel krapper.”

Fatima, net met pensioen, kijkt bezorgd. “Ik zit net onder die mediaan. En ik dacht dat ik tekort schoot. Maar blijkbaar hoor ik bij de meerderheid.”

Dan mengt zich een andere stem in het gesprek. Het is Ada, een stille vaste bezoeker van de donderdagavonden. Ze heeft nooit veel gezegd, maar vanavond wel.

“Ik leeft van AOW en een klein aanvullend pensioen. Ik heb geen spaargeld. Als de koelkast kapot gaat, moet ik lenen van mijn dochter. Ik schaam me, maar ik red het gewoon niet anders. Volgens  ‘Onderzoek van Slimster’ komen huurders gemiddeld € 5.000 tekort om aan het spaargeldadvies van het Nibud te voldoen, hebben ze wel eens verteld”.

De tafel valt stil.

Jannus knikt. “Volgens geld.nl  heeft 11% van de Nederlanders helemaal geen spaargeld. En nog eens 14% heeft minder dan € 3.400. Hoeveel daarvan 65-plussers zijn, weten we niet. Maar ik weet wel dat ze hier zitten.”

Naast Ada zit Willy, die zijn pensioen aanvult met klusjes in de buurt. “Ik heb € 1.200 op mijn rekening. Dat is mijn buffer. Als de wasmachine kapot gaat, ben ik de klosen heb ik een probleem”

Albert: “Dan is die mediaan nog optimistisch. Want jullie vallen daar zelfs onder.”

Klazina: “En dan hoor je mensen zeggen: ‘Je had moeten sparen.’ Maar hoe dan? Als je inkomen nauwelijks genoeg is om van te leven?”

Riet verteld “Ik zet elke maand € 500 opzij, zogenaamd voor haar oude dag. Maar in werkelijkheid verdwijnt het geld razendsnel. Mijn kinderen denken dat ik spaar voor later, maar ik geef het uit aan de kleintjes. Een nieuwe fiets voor Sem, een prinsessenjurk voor Noor… Ik wil niet dat ze iets tekortkomen. Maar soms vraag ik me af: wie zorgt er straks voor mij?”

Ilona “Ik spaart officieel € 1.000 per maand, maar in werkelijkheid geeft ik alles uit.

“Mijn man denkt dat ik spaar, maar ik maak alles op. Jurkjes voor de baby, cadeautjes voor de kinderen… Ik wil niet weer in de schulden komen.”

Jannus ziet dan vreemd ”En hoe verantwoord je dat naar je man toe, wanneer hij dat merkt?” Ilona valt even stil “dat weet ik nog niet, maar ik moet daar wel iets aan veranderen”

De reacties van de anderen waren even niet mis en achteraf had Ilona zich beter stil kunnen houden.

Trees vroeg haar daarna om binnenkort eens langs te komen om dit vertrouwelijk te bespreken.

Fatima: “Het gaat niet alleen om cijfers. Het gaat om waardigheid. Niemand wil afhankelijk zijn. Maar het systeem houdt geen rekening met levens die anders liepen.”

Jannus: “Misschien moeten we stoppen met praten over gemiddelden. En beginnen met praten over mensen.”

De groep besluit dat er iets moet gebeuren. Niet alleen praten, maar ook handelen.

• Een informatieavond met een adviseur van het Nibud.
• Een lokale solidariteitspot voor noodgevallen.
• Een werkgroep om samen te kijken naar besparingsmogelijkheden en hulp.

Ada glimlacht voor het eerst die avond. “Ik dacht dat ik de enige was. Maar ik ben niet alleen.”

De regen is gestopt, maar binnen is het warmer dan ooit. De cijfers zijn besproken, maar het echte gesprek ging over levens. In De Lege Knip is spaargeld geen abstract getal meer, maar een spiegel van ongelijkheid — én van verbondenheid.