Het was een grijze donderdagmiddag in De Lege Knip. Buiten waaide de wind door de steegjes, binnen was het warm en rustig. Trees stond achter de leestafel, haar handen om een mok thee gevouwen, toen de deur openging en een onbekende man naar binnen stapte.

Hij was in de vijftig, droeg een lange, donkere jas en had een blik in zijn ogen die Trees meteen alert maakte. Niet vijandig, maar scherp. Zoekend. Hij keek rond, alsof hij de ruimte taxeerde, en liep toen naar de boekenkast. Zijn vingers gleden langs de ruggen van de boeken, tot hij De meeste mensen deugen eruit trok.

“Interessante titel,” zei hij hardop. “Maar naïef.”

Trees keek op. “Waarom naïef?”

De man draaide zich om. “Omdat het gebaseerd is op een leugen. De meeste mensen deugen niet. Ze volgen, ze gehoorzamen, ze laten zich manipuleren. Kijk maar naar de pandemie. Iedereen liep achter de overheid aan, mondkapjes, prikken, lockdowns. En niemand stelde vragen.”

Roy, die net binnenkwam en zijn jas ophing, keek op. “Dat is nogal een uitspraak.”

De man knikte. “Ik ben Leo. En ik stel wél vragen. Want als je niet twijfelt, ben je een schaap.”

Jannus, die aan de leestafel zat met een krant, legde die langzaam neer. “Twijfelen is gezond. Maar wantrouwen als uitgangspunt? Dat is iets anders.”

Leo ging zitten, het boek nog in zijn hand. “Ik heb het gelezen. Bregman gelooft in de goedheid van de mens. Maar hij vergeet hoe makkelijk mensen zich laten misleiden. Kijk naar de media. Alles wat je leest is gestuurd. Zelfs dit boek is een product van het systeem.”

Trees bleef rustig. “En wat zou volgens jou dan de waarheid zijn?”

Leo leunde naar voren. “Dat we worden gecontroleerd. Door overheden, door farmaceuten, door techbedrijven. Alles is een spel. En de meeste mensen spelen mee zonder het te beseffen.”

Peter kwam erbij zitten. “Maar Leo, als je zegt dat alles gestuurd is, hoe weet je dan wat wél waar is?”

Leo glimlachte. “Ik zoek zelf. Ik lees alternatieve bronnen. Ik kijk naar patronen. En ik vertrouw mijn intuïtie.”

Roy keek hem aan. “Maar wat als je intuïtie je misleidt? Wat als je alleen leest wat je al gelooft?”

Leo haalde zijn schouders op. “Dan nog is dat beter dan blind volgen.”

Jannus knikte langzaam. “Ik snap je behoefte aan controle. Aan grip. Maar wantrouwen als fundament maakt mensen eenzaam. En bitter. Hier in De Lege Knip proberen we iets anders: we beginnen met vertrouwen. En ja, soms worden we teleurgesteld. Maar vaak ook niet.”

Trees keek Leo aan. “We hebben hier mensen gezien die dachten dat niemand hen kon helpen. Tot ze merkten dat we hen zagen. Niet als pionnen, maar als mensen. En dat verandert iets.”

Leo zweeg even. Hij keek naar het boek in zijn hand. “Ik wil geloven dat mensen deugen. Echt. Maar ik heb te veel gezien dat het tegendeel bewees.”

Roy zei zacht: “Misschien heb je gewoon te vaak de verkeerde mensen ontmoet. Net als ik.”

De stilte in De Lege Knip werd tastbaar, alsof de wind die langs de ramen gierde alle woorden had meegenomen. Trees keek op van haar mok en zag hoe Leo even naar de radio staarde, alsof hij het wegvallende geluid symbolisch vond — een wereld die hem niet meer bereikte, of die hij niet meer wilde horen.

Jannus stond op en draaide de volumeknop iets hoger, maar het was alsof de wind het gesprek had overgenomen. Buiten klapperde een loszittend bord tegen de gevel, en binnen voelde het alsof iedereen wachtte op iets — een nieuwe gedachte, een onverwachte wending.

Jannus verschoof ongemakkelijk op zijn stoel. Zijn armen waren gekruist, zijn blik strak. “Denk jij niet dat je teveel in complotten denkt?”vroeg hij, zijn stem vlak maar niet zonder bezorgdheid.

Leo keek hem aan, zijn ogen donker en glanzend van overtuiging. Buiten sloeg de wind tegen het raam, alsof de storm zelf wilde meeluisteren.

“Dat is precies wat ze willen dat je denkt,” zei Leo zacht. “Dat het overdreven is. Dat het paranoia is. Maar wat als het juist de stilte is die het luidst spreekt?”

Jannus trok een wenkbrauw op. “De stilte?”

Leo knikte langzaam. “We worden overspoeld met geluid, met nieuws, met meningen. Maar wat we níét horen — dat is het echte verhaal. De dingen die verdwijnen voordat ze uitgesproken worden. De vragen die nooit gesteld worden. De mensen die zwijgen omdat ze geleerd hebben dat spreken zinloos is.”

Marieke, die tot dan toe stil was gebleven, hield haar mok iets steviger vast. “Maar hoe weet je dan wat echt is, Leo? Als zelfs de stilte verdacht is?”

Leo keek naar haar, zijn blik zachter. “Je voelt het. In de ruimte tussen woorden. In het ongemak van gesprekken die te soepel verlopen. In de manier waarop we allemaal geleerd hebben om niet te vragen waarom de dingen zijn zoals ze zijn.”

Jannus zuchtte. “Dat klinkt als een leven vol wantrouwen.”

Leo zag om hem heen. “Of als een leven waarin je eindelijk begint te luisteren.”

Trees glimlachte flauwtjes. “Of misschien is stilte gewoon stilte. Een pauze. Een kans om opnieuw te beginnen.”

Roy keek naar buiten, waar de bomen zich bogen onder de wind. “Of een moment om te luisteren. Niet naar de radio, maar naar elkaar.”

Langzaam keerde het geroezemoes terug. De wind bleef, maar binnen ontstond iets anders: een gesprek dat niet ging over gelijk krijgen, maar over begrijpen. En dat was misschien wel het meest ongehoorde geluid van allemaal.

Leo stond op, legde het boek terug in de kast, en keek rond. “Ik kom nog eens terug. Misschien om te praten. Misschien om te luisteren.”

Trees glimlachte. “Je bent welkom. Ook met je vragen.”

Toen hij vertrokken was, keek Roy naar Jannus. “Denk je dat hij ooit van gedachten verandert?”

Jannus haalde zijn schouders op. “Misschien. Maar dat is niet aan ons. Wat we wel kunnen doen, is hem een plek geven waar hij mag twijfelen — zonder te verdwalen.”