De publieke omroep is er voor ons allemaal. Links, rechts, religieus of seculier, stedelijk of landelijk — de NPO behoort een breed palet aan meningen en perspectieven te weerspiegelen. In die geest kreeg Ongehoord Nederland (ON!) een plek in het publieke bestel. De bedoeling: geluiden laten horen die anders onderbelicht blijven.

Sindsdien heeft ON! een duidelijke koers gekozen. Kritiek op migratiebeleid, de EU, het klimaatbeleid en de reguliere media is vaste prik. Dat mag, binnen de kaders van persvrijheid. Toch roept het iets op: een gevoel van herkenning. Want wie de standpunten van ON! vergelijkt met die van de Partij voor de Vrijheid (PVV), ziet opvallend veel overlap. Retoriek, thema’s, toon — ze liggen dicht bij elkaar.

Is dat toevallig? Misschien. Maar er speelt meer.

De PVV is een partij met een unieke structuur. In tegenstelling tot andere partijen heeft zij geen leden, geen intern bestuur, geen verkiezingen. De stichting “Groep Wilders” is de enige drager van de partij, met Geert Wilders als enig bestuurder. Het gevolg: nauwelijks interne controle, geen verenigingsdemocratie, en beperkte transparantie over donaties of inhoudelijke beïnvloeding.

Dat is legaal, maar het is ook uitzonderlijk. In een tijd waarin transparantie hoog op de agenda staat, voelt het vreemd dat één van de grootste politieke partijen functioneert zonder de checks and balances die voor anderen verplicht zijn.

De combinatie van deze elementen — een rechtse publieke omroep met ideologische verwantschap aan de PVV, en een partijstructuur die moeilijk te doorgronden is — maakt het lastig om de vraag te negeren: is er meer aan de hand dan we kunnen zien?

Laat duidelijk zijn: er is geen bewijs van directe financiering, geen hard verband tussen de PVV en ON!. Maar de structuur van de PVV maakt controle daarop ook vrijwel onmogelijk. En precies daarin schuilt de kwetsbaarheid.

In een democratie is macht geen probleem, zolang zij controleerbaar is. Of het nu gaat om politieke partijen, media of bedrijven: de samenleving moet kunnen volgen wie de lijnen uitzet, wie de middelen verschaft, en wie de invloed uitoefent. Wanneer die controle ontbreekt, ontstaat ruimte voor twijfel. En waar twijfel blijft hangen, groeit wantrouwen.

Het zou goed zijn als we het daar eens met elkaar over hebben — zonder beschuldigingen, maar met vragen die mogen blijven schuren.