Het was alweer enige tijd geleden dat Margreeth de Vries, onderweg van de Lege Knip naar huis, struikelde en met een gebroken heup per ambulance naar het ziekenhuis werd gebracht. Na een intensief revalidatietraject en fysiotherapie is ze weer op de been, maar de gevolgen zijn nog steeds merkbaar. Ze vertelde“Ik ben behoorlijk onzeker geworden. De angst dat je opnieuw valt is zó groot. Daarom loop ik nu met een stok,” Dan gaat Margreeth verder “Ik had net een knieoperatie gehad en een revalidatietraject doorlopen.

Een beleidsadviseur publieke gezondheid bij de GGD Hart voor Brabant stelt vast “Een valpartij komt helaas vaak voor onder ouderen. In de Brabantse regio wonen 190.000 65-plussers. Een derde van hen is bang om te vallen en bijna een derde kwam het afgelopen jaar daadwerkelijk ten minste één keer ten val. Dat betekent gemiddeld 156 ouderen per dag, van wie er 62 gewond raken,” aldus de cijfers. De verwondingen lopen uiteen van blauwe plekken en schaafwonden tot ernstige botbreuken.

Voor Midden-Brabant gaat het jaarlijks om 22.000 tot 23.000 ouderen die de nare gevolgen van een valpartij ondervinden, zo blijkt uit de Gezondheidsmonitor Ouderen 65-plus. Door de vergrijzing en het beleid dat ouderen steeds langer thuis blijven wonen, zal dit probleem naar verwachting alleen maar toenemen. Een groot deel van de valpartijen gebeurt bovendien in en rondom de eigen woning.

Zodra Margreeth voldoende hersteld is, wil ze weer naar de Lege Knip gaan om haar vrienden daar te ontmoeten. Vooral om Trees en Jannus te bedanken voor de bloemstukken die zij tijdens haar herstel ontving, én om de vrijwilligers te bedanken voor hun bezoekjes in het ziekenhuis en later bij haar thuis.

De ontvangst in de Lege Knip was groots toen Margreeth voor het eerst weer binnenstapte. De omhelzingen en warme begroetingen maakten duidelijk hoezeer ze gemist was. Voor Margreeth voelde het alsof ze thuiskwam, omringd door mensen die haar niet alleen tijdens haar val en herstel, maar ook in het dagelijks leven dragen.

Trees liep met Margreet naar de leestafel en schoof een stevige stoel met extra kussens naar voren, zodat ze goed kon zitten.
“Hoe gaat het nu met lopen?” vroeg Trees terloops.
“Ja,” zei Margreet, “met de stok gaat het wel weer, maar ik ben zó bang dat ik onderweg opnieuw val.”

Op dat moment kwam Jannus erbij staan en ving haar woorden op.
“Maar Margreet, daar zijn toch speciale cursussen voor?” merkte hij op.
“Ja,” knikte ze. “Valpreventiecursussen. Daar worden situaties nagebootst in de gymzaal van de oude school. Onder begeleiding van een fysiotherapeut begeleidt Karin ons over een parcours met allerlei ondergronden die je in het dagelijks leven kunt tegenkomen. Denk aan ongelijke stoeptegels, een schuine stoeprand of een bospad vol boomwortels. En er ligt zelfs een matras dat zachte ondergrond zoals zand of gras voorstelt.”

Het gaat vooral om alertheid en bewustwording, benadrukte de fysiotherapeut. “Mensen hebben vaak het gevoel dat een valpartij hen zomaar overkomt en dat ze er niets tegen kunnen doen. Tijdens de cursus leren ze situaties herkennen en obstakels veilig nemen.”

Een van de deelnemers, Anouk, was lange tijd bang om trappen af te lopen. Dankzij de training durft ze dat nu weer. “Je leert om verder vooruit te kijken en je evenwicht beter te bewaren,” vertelde Margreet. Anouk zelf voegde eraan toe: “Het maakt je veel zekerder, dat is het belangrijkste. Ik durf inmiddels weer kleine stukjes zonder stok te lopen. En het is me zelfs gelukt om zelfstandig overeind te komen als ik op de grond zit.”

Gemeenten, de GGD en fysiotherapeuten hebben de handen ineen geslagen om op verschillende niveaus gratis val- en beweegcursussen aan te bieden. De training in de sporthal is bijvoorbeeld bedoeld voor de fittere 65-plussers met een licht valrisico.

Margreet vertelde verder: “Op een dikke mat leren we hoe we ons het beste kunnen opvangen bij een val: niet met de armen recht naar voren, maar door het lichaam iets te draaien om armbreuken te voorkomen.” De fysiotherapeut had gezegd: “Bij het parcours voegen we steeds iets toe om het uitdagender te maken, bijvoorbeeld lopen met een dienblad, een paraplu of een boodschappentas. Er komen ook fysiotherapeuten, een ergotherapeut en een podotherapeut om vragen te beantwoorden. Ouderen, die interesse hebben  kunnen een test doen om inzicht te krijgen in hun valrisico, waarbij een beweegcoach tips en advies geeft”.

Toen Jannus dit zo aanhoorde, dacht hij direct aan de vele bezoekers van de Lege Knip die ook tot de 65-plusgroep behoren. Het viel hem op dat er in de kringloop nog weinig aandacht was voor dit onderwerp. Hij wendde zich tot Trees:
“Trees, dit is echt een thema dat bij onze bezoekers past. Ik denk dat wij hier ook ons steentje aan kunnen bijdragen.”

Jannus’ woorden bleven even hangen in de ruimte, alsof ze een deur openden die nog niet eerder was opgemerkt. Trees keek hem aan, knikte langzaam en zei: “Je hebt gelijk. We zouden hier iets mee moeten doen. Niet alleen voor Margreeth, maar voor iedereen die hier komt en zich soms onzeker voelt bij het lopen.”

Diezelfde middag, na de koffie, trok Trees zich terug in het kleine kantoor achterin de kringloopwinkel. Ze pakte een notitieblok en begon te schrijven: “Voorstel: valpreventie in de Lege Knip.” Ze somde ideeën op: een informatiemiddag met een fysiotherapeut, een demonstratie van oefeningen, een testparcours in de tuin achter het gebouw. Misschien zelfs een vaste beweeggroep op donderdagochtend.

Als ze even later weer terug komt en haar ideeën ventileert, is het Jannus die er niet in mee wil gaan.” Dat kunnen we niet maken jegens de cursus die ze in het dorp al wordt gegeven en zo bedoelde ik het ook niet”

Terwijl Trees en Jannus die middag nog even na zaten aan de leestafel en de zon door het raam viel op de houten vloer, zei Trees zacht “Het gaat niet alleen om vallen, het gaat ook om de angst, om het verlies van vertrouwen. En om hoe we daarmee omgaan.”

Jannus knikte. “En om hoe we elkaar kunnen helpen om dat vertrouwen terug te vinden. Niet met oefeningen, maar met aandacht.”

Die gedachte groeide uit tot een idee: een maandelijkse bijeenkomst in de Lege Knip, onder de naam ‘De Stevige Stoel’. Geen cursus, geen parcours, maar een kring van stoelen, verhalen en ervaringen. Ouderen konden er vertellen over hun val, hun angst, hun herstel — en over wat hen hielp. Er was ruimte voor humor, voor verdriet, voor praktische tips, maar vooral voor erkenning.

De eerste bijeenkomst begon met een verhaal van Margreeth zelf. Ze vertelde over de nacht na haar val, over het geluid van de ambulance, over de stilte in haar huis toen ze weer thuiskwam. “Ik voelde me alsof ik uit de tijd was gevallen,” zei ze. “Maar toen kwam Trees langs met een boeket, en Jannus met een zak mandarijnen. En ik wist: ik ben niet alleen.”

Langzaam kwamen ook anderen aan het woord. Mevrouw Van Loon, die sinds haar val altijd haar sleutels in haar jaszak houdt, zodat ze niet hoeft te bukken. Meneer De Bruin, die een gedicht schreef over zijn rollator. En Anouk, die vertelde hoe ze haar kleindochter leerde om haar hand stevig vast te houden bij het oversteken.

Aan het eind van de middag stelde Trees iets voor: “Wat als we hier een verhalenboek van maken? Een bundel met ervaringen, tips, en kleine moedige momenten. Voor iedereen die ooit gevallen is — letterlijk of figuurlijk.”

Jannus glimlachte. “En we zetten er een stevige stoel naast. Voor wie even wil zitten. Of even wil vertellen.”