De ochtend in De Lege Knip begon zoals altijd: met het kraken van de deur en het vertrouwde gebrom van de koffiemachine. Jannus, geen uitbater maar een choreograaf van het dagelijkse leven, zette de stoelen recht alsof ze iets te verbergen hadden. Trees was al druk bezig met het poleren van de toonbank, haar oor gespitst op de verhalen die met elke nieuwe gast binnenkwamen.

“Wie vandaag zwijgt en wie straks weer zal uitbarsten over erfgrenzen of compostbeleid,” dacht ze terwijl ze de kopjes in lijn zette. “De ware Jacob,” murmureerde ze in gedachten, een frase die bij hen in het dorp steeds weer terugkeerde. Ze herinnerde zich de betekenis ervan en keek even naar Daan, die geconcentreerd aan zijn notitieboekje werkte.

“De ware Jacob,” begon Trees, “dat is een verwijzing naar een verhaal uit de Bijbel. Het gaat om iemand die niet alleen maar handig was, maar ook de diepte inging, die zijn kwetsbaarheid durfde te tonen.” Haar ogen lichtten op. “Jacob bedroog zijn broer, vocht met een engel, maar pas toen hij zijn masker aflegde, werd hij de ware Jacob. Iemand die worstelt met zichzelf en eerlijk durft te zijn.”

Daan keek op. “Dus, wie was hij dan echt?”

Jannus, die vanachter de bar bromde, voegde toe: “En met God, als ik me niet vergis.”

“Heel goed,” knikte Trees. “Het gaat niet om winnen, maar om begrijpen. Hier, in ons dorp, betekent ‘de ware Jacob’ dat we onze conflicten durven te benaderen vanuit vertrouwen in elkaar.”

Toon van Gils, altijd de grappenmaker, vroeg: “Dus ik ben het niet?”

Trees antwoordde met een glimlach: “Jij bent de pineut van De Lege Knip, en dat is ook een roeping.”

“Maar hier komt toch ook wel eens een Jacob binnen?” vroeg Toon nieuwsgierig.

“Jacob van Loon,” herhaalde Trees, als om een vlek op het tafelkleed te onderzoeken. “Ja, die komt hier inderdaad wel eens. Maar dat maakt hem nog geen ware Jacob.”

Toon leunde achterover, zijn koffiekopje met een klap op de tafel. “Hij heeft een liniaal in z’n binnenzak en zegt dingen als ‘participatie is een proces, geen product’. Dat klinkt behoorlijk Jacobiaans.”

Op dat moment ging de deur open en stapte Jacob van Loon binnen, gekleed in een strak driedelig pak, met een map onder de arm en zijn liniaal zichtbaar. Hij knikte naar de aanwezigen, alsof hij de sfeer in de ruimte peilde.

Mevrouw Van der Wetering volgde hem op de voet, met haar leesbril op haar hoofd en notulen onder de arm. Haar blik verried dat ze van plan was het gesprek vandaag naar zich toe te trekken, hoewel ze wist dat dat onmogelijk was in deze dynamiek.

Daan zat al aan de stamtafel, zijn schets van de skatebaan opengevouwen als een manifest. Hij keek op, zag Jacob en fronste. “Bent u degene die ooit een kaart tekende zonder straten?”

Jacob glimlachte. “Ik heb wel eens een kaart getekend. Maar of die zonder straten was, hangt af van wie hem leest.”

“Toch klinkt dat behoorlijk Jacobiaans,” fluisterde Toon.

Mevrouw Van der Wetering nam plaats. “We zijn hier om te praten over het kerkplein. Daan heeft een voorstel. En Jacob — nou ja, Jacob kijkt mee.”

Trees zette een dampende kop koffie voor Jacob neer, zijn stille dankbaarheid was voelbaar. Daan begon enthousiast. “Het idee is om het plein te openen. Een skatebaan, maar met respect voor het dorpsgezicht. Geen beton, maar hout. Geen hek, maar een haag.”

Jacob bestudeerde de schets, trok zijn liniaal uit zijn binnenzak maar liet het uiteindelijk rusten. “Een plein is geen plek,” zei hij bedachtzaam, “maar een vraag. Wie mag er zijn, en wie wordt vergeten?”

Toon fluisterde: “Dat is het. Dat is de zin.”

Mevrouw Van der Wetering noteerde de uitspraak en keek naar Trees. “Wat denk jij?”

Trees veegde de toonbank af, alsof ze haar reactie polishte. “De ware Jacob zegt nooit wat je moet doen. Hij wijst je op datgene wat je over het hoofd ziet.”

Jacob van Loon lachte. “Dan ben ik het dus niet.”

Jannus zette nog een stoel recht