Op maandagochtend zat Jannus in een achterkamertje van De Lege Knip met een kop lauwe oploskoffie in zijn hand. De coördinator van het traject, een vrouw met een bril die net iets te groot was voor haar gezicht, had hem uitgelegd wat het inhield: vijf dagdelen per week boekencoördinator.

“Het is een participatiebaan,” zei ze, “dus u krijgt een vrijwilligersvergoeding.”

“En m’n uitkering dan?” vroeg Jannus direct. Niet vijandig, maar wel op scherp.

“Die blijft gewoon doorlopen,” zei ze. “Deze vergoeding is onbelast, maximaal €190 per maand. Dat mag van de gemeente, zolang u het netjes meldt.”

Hij knikte langzaam. Geen vetpot dus, maar beter dan niets.

“En als ik eens een boek verkoop voor vijf euro?”

“Dan gaat dat in de pot van De Lege Knip,” zei ze met een glimlach. “U bent vrijwilliger, geen ondernemer.”

Jannus grijnsde flauwtjes. “Jammer.”

Die middag nam hij officieel bezit van “zijn hoek” in de kringloop: een wand vol boeken, een krakkemikkig tafeltje en een prikbord waar hij met punaises tips aan hing:

📌 “Voor wie van stilte houdt: ‘De Wandelaar’ van Adriaan van Dis.”
📌 “Spannend zonder bloed: Simone van der Vlugt – blauw vakje.”
📌 “Dit boek lijkt niets, maar bij pagina 48 verandert alles.”

Trees maakte een handgeschreven bordje:
“Vraag Jannus om een leestip”
en hing dat boven zijn stoel.

En ja, die extra €190 per maand — het maakte verschil. Niet omdat hij ineens luxe kon leven, maar omdat hij weer keuzes had.
Een pot echte pindakaas.
Een paar nieuwe sokken in plaats van tweedehands.
En laatst zelfs een vers gekocht notitieboekje voor zijn eigen aantekeningen.

De Sociale Dienst vroeg af en toe hoe het ging. Hij vulde netjes de formulieren in.

“Bent u beschikbaar voor betaald werk?”
Ja.
“Bent u nog actief in uw participatiebaan?”
Ook ja.

Maar diep vanbinnen wist hij:
Dit was zijn werk.
Boeken aanraden, met mensen praten, soms zwijgend samen in een boek bladeren alsof woorden alleen maar in de weg zaten.

Op een dag stond er een jongen van een jaar of twintig bij de kast met Engelse thrillers.

“Zoek je iets?” vroeg Jannus.

“Eh… iets dat me helpt m’n hoofd leeg te maken.”

Jannus knikte, liep naar het tweede schap en pakte een boek zonder titel op de kaft.
“Dit. Geen actie, geen geweld. Maar na drie pagina’s zit je erin, en na vijftien vergeet je dat je bestaat.”

De jongen keek hem aan, stil.

“Wat kost-ie?”

“Een euro,” zei Jannus. “Of neem ’m mee, en breng ’m terug als-ie leeg is.”