Het is maandagochtend. Jannus heeft al een uur staan stofzuigen, terwijl Trees de boekenhoek afstoft. De afgelopen week was het erg druk geweest in de winkel; schoonmaken was er simpelweg niet van gekomen. Soms deden ze dat werk op zondag, maar daar was commentaar op gekomen — en sindsdien besloten ze dat niet meer te doen.

Wanneer de deur opengaat en het belletje rinkelt, stappen er een man en een vrouw binnen. De vrouw zit in een rolstoel, de man loopt er rustig achteraan. Door de vele spullen zijn sommige gangpaden aan de krappe kant geworden, maar de man blijkt een uitstekende stuurman: hij manoeuvreert de rolstoel moeiteloos tussen de rekken door.

Bij de balie aangekomen zegt hij, een beetje buiten adem:
“Dat was even crossen om hier te komen. Mijn ogen doen het gelukkig nog goed, maar mijn benen… die hebben het de laatste maanden zwaar te verduren.”

De vrouw vult aan, met een wat klagende ondertoon:
“Het gaat echt niet meer goed met Harrie. Het wordt steeds moeilijker voor hem om mij overal naartoe te duwen.”

Jannus hoort het aan en twijfelt even over wat te zeggen. Dan neemt de man opnieuw het woord:
“We kwamen eigenlijk kijken of jullie misschien een scootmobiel hebben staan. Dan hoeft mijn vrouw niet meer afhankelijk van mij te zijn.”

“Ja,” zegt de vrouw snel, “dan hoef ik ook niet steeds zo lang op hem te wachten.”

Jannus knikt begrijpend.
“Op dit moment hebben we er helaas geen, maar ik wil gerust even rondvragen bij collega’s of ze iets binnen hebben. Als u een briefje of kaartje met uw gegevens achterlaat, dan neem ik contact met u op zodra ik iets hoor.”

De man haalt een oud bedrijfskaartje uit zijn portemonnee en overhandigt het aan Jannus.

Dan vraagt de vrouw met een ondeugend glimlachje:
“Zo’n scootmobiel… die moet dan wel een beetje snel kunnen rijden, hè?”

Trees, die het hele gesprek gevolgd heeft, kan een lach niet onderdrukken.
“Maar mevrouw,” zegt ze, “dat zijn geen racemachines hoor. Daar win je de TT in Assen niet mee!”

Jannus lacht mee en stelt het stel gerust:
“Ik ga er deze week achteraan, en jullie horen zo snel mogelijk van ons.”

Na het vertrek van het stel bleef het nog even stil in de winkel. Jannus keek naar het kaartje in zijn hand en zuchtte.

“Die twee zitten echt in de knel,” zei hij zacht.

Trees knikte.
“Ik vond haar niet eens zo klagelijk. Meer… wanhopig. Het zijn van die mensen die het altijd zelf wel regelen, totdat het gewoon niet meer gaat.”

“Ik ga vanmiddag meteen bellen,” zei Jannus. “Misschien heeft die kringloop in Dongen nog iets staan. Of anders die sociale werkplaats in de buurt van Oosterhout.”

Maar Trees had ondertussen ook al een plannetje. Ze pakte haar notitieboekje uit de la bij de kassa en bladerde naar een oude pagina.

“Ik had laatst nog contact met iemand van het Wmo-loket van de gemeente,” zei ze. “Ze kwamen hier folders brengen over hulpmiddelen en voorzieningen. Ik vond dat toen onpersoonlijk gedoe, maar misschien kunnen we het nu inzetten.”

Ze schreef de naam van de contactpersoon en een telefoonnummer op een kladblaadje en gaf het aan Jannus.

“Bel jij dan die werkplaatsen? Dan bel ik vanmiddag de gemeente. Misschien dat zij deze mensen ergens kunnen helpen — als het niet via een scootmobiel van ons is, dan via een regeling. Ze kunnen ook een indicatie aanvragen. Maar dat is vaak weer papierwerk.”

“Papierwerk,” bromde Jannus, “daar kun je een heel magazijn mee vullen.”

“Toch gaan we het proberen,” zei Trees. Ze klapte haar notitieboekje dicht. “Soms moet je gewoon iets voor iemand regelen, ook als het je eigen werk niet is.”

Diezelfde middag, iets voor vieren.

Trees nam het kaartje van de balie, zocht een rustig hoekje op en toetste het nummer in. Na een paar keer overgaan hoorde ze de stem van de vrouw.
“Met Mientje van Geel.”

“Dag mevrouw Van Geel, u spreekt met Trees van de Lege Knip. U was pas met uw man in de winkel, op zoek naar een scootmobiel.”

“Ach ja,” zei Mientje, meteen herkenning in haar stem. “U bent dat aardige mevrouwtje van bij de boeken. Heeft u er één gevonden?”

“Nou,” lachte Trees vriendelijk, “we hebben er eentje gevonden, maar die staat al meer in het verleden dan in het heden. Hij heeft zwaar onderhoud nodig. Dus ik heb contact opgenomen met de Wmo van de gemeente. Daar kunnen ze u waarschijnlijk écht verder helpen.”

“O,” zei Mientje aarzelend. “Maar dat is weer zo’n aanvraag met stapels papier zeker?”

“Valt mee,” stelde Trees haar gerust. “U moet even bellen en een indicatie aanvragen. Dan komt er iemand bij u langs voor een zogenaamd keukentafelgesprek. Ik heb het net allemaal doorgenomen. Ik geef u zo het nummer. En als het niet lukt, dan help ik u daarmee.”

Aan de andere kant van de lijn bleef het even stil.

“Dat is wel heel lief,” zei Mientje uiteindelijk zacht. “Harrie wil alles altijd zelf regelen. Maar hij is zo moe tegenwoordig… Het wordt gewoon te veel.”

Trees voelde de brok in haar keel.

“U staat er niet alleen voor, hoor. Laat de gemeente maar eens doen waar ze voor bedoeld zijn.”

Een week later. Donderdagochtend.

De Wmo-consulent, een jonge vrouw met een open gezicht en een dikke map op schoot, zat aan tafel bij Mientje en Harrie. De koffie stond klaar, met een trommeltje koekjes erbij.

Trees had op verzoek van Mientje ook plaatsgenomen aan tafel. Harrie had even getwijfeld – ‘we kunnen het zelf wel’ – maar was toch blij met haar aanwezigheid toen het gesprek eenmaal begon.

De consulent stelde gerichte vragen: Hoe ver kon Mientje zich binnenshuis bewegen? Hoe vaak ging ze nog naar buiten? Wie hielp haar met vervoer? Hoe ging het met Harrie’s gezondheid?

Harrie probeerde het eerst nog luchtig te houden, maar al snel kwamen de scheurtjes in zijn stem.
“Ik red het nog net. Maar elke keer als ik haar duw voel ik m’n knieën protesteren. En dan krijg ik weer zo’n schuldgevoel.”

Mientje legde haar hand op de zijne.
“Het is niet jouw schuld, Harrie.”

Trees keek even naar buiten, naar het gras dat langzaam geel werd van de herfstzon, en knikte bijna onmerkbaar. Dit waren de momenten waarvoor ze bij de Lege Knip was gaan werken.

Na drie kwartier stond de consulent op.

“Ik ga uw aanvraag met voorrang behandelen. Er is een regeling voor dit soort situaties. U hoort binnen twee weken van ons, en dan komt er – als het goed is – een scootmobiel. Geen racemachine, mevrouw,” glimlachte ze naar Mientje, “maar u kunt er weer zelf mee op pad.”

Mientje kreeg tranen in haar ogen.
“Dan kan ik weer zelf naar de markt. Naar de kapper. Zonder dat ik eerst moet wachten tot Harrie zijn schoenen aan heeft.”

Trees stond op en gaf haar een arm.

“En als hij dan wil uitslapen, dan laat je ‘m gewoon. Dan sjees jij de wijk door als een vorstin.”

Twee weken later. Vrijdagmiddag.

Trees stond net in de keuken van De Lege Knip een pot koffie klaar te zetten voor de vrijwilligers, toen haar mobiel begon te trillen op het aanrecht. Ze veegde snel haar handen af aan een theedoek en nam op.

“Met Trees.”

Aan de andere kant hoorde ze niets dan ademhaling — even, en toen een schor stemmetje.

“Met Mientje… Mientje van Geel.”

Trees herkende haar meteen.
“Mientje! Hoe gaat het? Hebben jullie al iets gehoord?”

“Trees…” zei Mientje, haar stem trillend, “ik rijd… ik zit erin!”

Trees glimlachte breed, terwijl ze zich op het aanrecht liet zakken alsof ze zelf even moest gaan zitten.
“Je bedoelt… je hebt ’m gekregen?”

“Ja,” snikte Mientje. “Een hele goeie. Gebruikt, maar hij rijdt als een zonnetje. Ze zeiden dat ik deze alvast mag gebruiken tot m’n eigen nieuwe komt.”

“O, wat heerlijk voor je,” zei Trees ontroerd. “Echt, ik krijg er kippenvel van. En Harrie? Hoe is het met hem?”

Er volgde een klein kuchje aan de andere kant van de lijn, gevolgd door een hoorbaar ondeugende toon.

“Nou… ik vroeg dus aan die mevrouw van de Wmo: ‘En als mijn man nou op een goede dag óók een rondje wil rijden, mag hij dan deze gebruiken? Gewoon — voor z’n knieën, hè.’”

Trees lachte.
“Dat heb je niet gezegd!”

“O zeker wel,” giechelde Mientje. “Ik vroeg het gewoon hardop: ‘En als mijn man nou ook eens wil rijden, mag hij dan op deze?’ Nou, die Wmo-dame keek me even aan en zei toen: ‘Weet u wat? Als straks de nieuwe komt, mag deze oude blijven. Hij is technisch nog prima, en het zou zonde zijn om ‘m weg te doen.’”

Trees zat inmiddels met een brede glimlach aan de keukentafel.

“Dus Harrie krijgt z’n eigen karretje?”

“Ja!” zei Mientje trots. “Twee scootmobielen, naast elkaar in het schuurtje. En Harrie? Die denkt dat hij ineens weer achttien is. Hij heeft vanochtend al geoefend op de stoep. Bochtje links, bochtje rechts. Als hij een helm had gehad, had hij hem opgezet.”

Trees lachte hardop.

“Straks organiseren jullie nog je eigen scootmobielvierdaagse.”

“Nou, we hebben afgesproken dat we op zondag ieder een eigen route rijden, en dan ergens halverwege bij de viskraam een harinkje delen. Zonder geduw, zonder gehijg, gewoon… ieder op z’n eigen wielen.”

Trees keek ontroerd naar haar koffiemok.

“Dan hoef je niet meer te wachten tot hij z’n schoenen heeft aangetrokken, hè?”

“Precies,” zei Mientje. “En hij hoeft zich niet meer schuldig te voelen. We zijn weer in balans, dankzij jullie.”

“Ach, Mientje,” zei Trees zacht. “Soms begint vrijheid met twee volle accu’s en een beetje lef.”