De decemberdagen waren al diep ingezet in De Knip. De kringloopwinkel, die normaal gonsde van de koopjesjagers en neushoorns van stof, ademde nu een meer ingetogen sfeer. Overal hingen bescheiden kerstslingers, gemaakt van gerecyclede boekenpagina’s en oude knopen. Tussen de lampenkappen en vintage meubels door, waakte een kleine, wat scheve kerstboom over de stille winkel.

Trees en Jannus, de drijvende krachten achter De Knip, zaten aan hun vertrouwde tafel, omringd door stapels inventarislijsten en kerstkaarten. De jaarlijkse Kerst-Kringloopkoopavond was achter de rug (dankzij Ome Cor en zijn isotherme doos!), en nu was het tijd voor iets anders: het Kerstdiner voor de medewerkers en vrijwilligers. Een blijk van waardering voor een jaar hard werken, tussen de spullen die een tweede leven kregen.

Jannus legde zijn pen neer en wreef door zijn haar. “Trees, we moeten een plan maken voor het diner. Eenvoudig, gezellig, maar wel met een Knipsausje erover. Geen poespas, maar wel iets speciaals.”

Trees knikte, haar blik dwaalde langs de kerstboom. “Exact. Geen sterrenrestaurant, maar wel met sterrenmensen. Gerard is dan de kok, dat staat vast. Zijn oliebollen waren een voorbode van culinaire hoogtepunten.”

Net op dat moment kwam Gerard, met zijn schort nog om van het lunch klaarmaken, aangelopen. “Over culinair gesproken, Trees. Wat eten we met Kerst? Ik heb nog wel een recept voor een vergeten hachee van vorig jaar, uit een kookboek van de jaren ’50, hier uit de winkel.”

Jannus glimlachte. “Gerard, jij bent onze chef. Maar we moeten ook denken aan de extra’s. Dit jaar willen we er echt iets van maken. Iets persoonlijks.”

Trees: “Ik zat te denken aan kerstsuprises. We hebben zoveel spullen hier in de winkel. Iedereen trekt een naam, zoekt een cadeautje uit ons eigen assortiment – natuurlijk met een symbolisch prijskaartje – en maakt er een gedicht bij.”

Gerard knipperde met zijn ogen. “Kerstsuprises… met spullen uit de winkel? Dat is nog eens circulair kerst vieren! En de gedichten, dat kan ik wel, ik heb nog wel ergens een bundel uit de jaren ’70 liggen met rijmschema’s.”

Jannus: “Perfect! Dat maakt het persoonlijk en we hoeven er geen extra cent aan uit te geven. Iedereen kiest iets wat echt bij de ander past.”

Trees tikte met haar vinger op de tafel. “En dan nog iets. Dit jaar hebben we een eregast. Als blijk van waardering voor haar steun aan de lokale gemeenschap en aan ons, wil ik Mevrouw de Burgemeester uitnodigen. Ze is toch al ons erelid, en ze heeft beloofd weer een keer langs te komen voor een ‘echte Knip-ervaring’.”

Gerard’s ogen werden groot. “De Burgemeester? Aan tafel tussen de gesorteerde kleding en het afgedankte servies? Dat is nog eens een verrassing! Moet ik dan speciale, niet-kringloopborden gebruiken?”

Jannus: “Nee, Gerard. Juist de charme van De Knip. We laten haar weer zien hoe waardevol onze gemeenschap hier is, ook al is het dan tussen de spullen die anderen afdanken. Het gaat om de sfeer, de mensen.”De ideeën begonnen te stromen:

Het Menu van Gerard: Een eerlijke, Hollandse maaltijd met een Knip-twist. Misschien een verrassende amuse van gerestaureerd servies.

De Kerstsuprises: Wie trekt wie? En welke grappige of ontroerende cadeaus zouden er uit de winkel tevoorschijn komen, met gedichten die de ontvanger écht typeren?

De Tafeldecoratie: Uiteraard volledig uit kringloopmateriaal. Kerstballen van oude LP’s? Servetten van vintage stoffen?

De Rol van de Burgemeester: Wat zou ze ervan vinden? Zou ze ook een surprise krijgen? En zou ze een ‘echte Knip-toespraak’ houden, of juist verrast worden door de ongedwongenheid?

Trees glimlachte. “Dit wordt geen gewoon diner. Dit wordt een Kerstdiner zoals alleen in De Knip kan. Een ode aan het verleden, met een blik op de toekomst.”

Gerard liep enthousiast naar de hoek van de winkel waar de kookboeken stonden, en trok een stoffig, groen exemplaar tevoorschijn met de titel ‘Feestelijke Verrassingen uit de Jaren ’60’.

“Kijk, Trees en Jannus,” zei hij, de bladzijden omslaand. “Het kerstdiner in De Knip moet gelaagd zijn, net als onze stapels antiek. Eenvoudig van opzet, maar met een verhaal. En uiteraard, alles wat we niet meer in huis hebben, vinden we hier in de winkel wel.”

Gerard klopte op het oude boek. “Ik heb de perfecte gerechten gevonden die zowel warmte als nostalgie uitstralen, maar ook betaalbaar zijn. We noemen het ‘Het Tweede Leven Menu’.”

Amuse: De ‘Vergeten Verrassing’

Gerard stelde voor “We beginnen met een amuse. Geen glaasje, maar we serveren het in antieke likeurglazen die we nog in de vitrine hebben staan. De soep zelf wordt een krachtige ossenstaartbouillon, maar dan dubbel getrokken die ik bewaar. Zero waste in een chic jasje.”

Jannus: “Geniaal, Gerard. Een dure smaak uit de groenten. Helemaal Knip!”

Voorgerecht: De ‘Kerstsalade’

Gerard: “Dit is waar het lekker moet worden. We nemen een goede huzarensalade en maken die op met kerstklokjes van bladerdeeg, het hoeft toch niet alles circulair zijn?”

Hoofdgerecht: De ‘Hachee van Vergeten Vlees’

Gerard: “Dit is mijn specialiteit uit het boek. We maken de traditionele Hachee (stoofvlees) uit de jaren ’50, maar met een duurzame twist. We gebruiken ‘vergeten’ stukken rundvlees die de slager anders wegwerkt in zijn gehakt. Een heerlijke, urenlang getrokken bouillon met kruidnagel, laurier en zilveruitjes.”

Jannus: “Dat klinkt geruststellend warm. En wat serveren we erbij?”

Gerard: “Aardappelpuree – uiteraard met een ‘verfijnde’ knijper door de oude aardappelpers uit de keukenafdeling. En een eenvoudige rode kool, die de rood-witte kerstsfeer benadrukt.”

Nagerecht: De ‘Twee Generaties Pudding’

Gerard: “We sluiten af met een ouderwetse custardpudding, maar dan gepresenteerd in kleine, vintage kopjes uit onze theeserviescollectie. Elke gast krijgt een uniek kopje. Daarbij een saus die we maken van gekaramelliseerde appeltjes die we krijgen van de voedselbank.”

Gerard: “En het beste nieuws: we hoeven geen servies te huren. We eten van de mooiste borden die we dit jaar hebben binnengekregen. Elke medewerker krijgt een uniek, oud bord toegewezen. Dat is onze tafelzetting!”

Trees lachte opgelucht. “Gerard, je bent een genie. Een diner dat een ode is aan de Knip zelf. Het enige wat nog rest is het verrassingselement met de Burgemeester en de surprises. Ik denk dat het menu haar zal charmeren.”

Trees: “Goed, iedereen die meedoet aan het diner moet in de pot gaan. De regel is helder: het cadeau moet uit onze eigen kringloop komen, het mag maximaal vijf euro ‘symbolische waarde’ hebben, en het gedicht moet een eerbetoon zijn aan de ontvanger én het item.”

Jannus schudde de pot briefjes van de deelnemers. “Hier gaan we. De loterij van het tweede leven!”

Trees en Jannus besloten later dat ze samen een surprise zouden regelen voor de eregast, Mevr. de Burgemeester, als ze de uitnodiging zou accepteren.

Na de hilariteit rond de surprises keerde de focus terug naar de tafel. Het uitnodigen van Mevrouw de Burgemeester was een prestigieuze, maar logistieke uitdaging. De sfeer in De Knip was informeel; de Burgemeester daarentegen vertegenwoordigde de formele overheid.

Trees pakte een vel papier en schreef de naam van de eregast op. “Goed. De Burgemeester. We moeten haar uitnodigen op een manier die zowel respectvol is als onze Knip-identiteit eer aandoet. Geen gelikte kaart, maar ook geen kladje.”

Jannus: “Het moet de unieke sfeer van De Knip overbrengen. Ze is ons ‘Erelid’, dus ze weet dat het geen gala wordt. We moeten benadrukken dat het een diner is om de vrijwilligers en medewerkers te bedanken, in het hart van de gemeenschap.”

Gerard (nog steeds stralend over zijn Fermentatieboek): “Zeg vooral dat ik kook! En dat we antiek servies gebruiken. Dat klinkt al luxe.”

Jannus: “Over haar verrassing gesproken, we hadden besloten dat Trees en ik dat samen zouden doen. Wat gaan we de Burgemeester geven, mocht ze ja zeggen? Iets wat haar rol in de gemeenschap symboliseert, maar dat uit de Knip komt.”

Trees nam een laatste slok van haar thee en sloeg het notitieblok met de plannen dicht. De lijst was lang, maar de voorpret was groot. Jannus legde de antieke, zilveren bellenstandaard – de geplande surprise voor de Burgemeester – voorzichtig terug in de vitrine.

Trees: “Mooi. Het plan staat. De surprises zijn zo goed als ingekocht, Gerard heeft een fantastisch circulair menu bedacht, en de strategie voor de Burgemeester is helder.” Ze hield de telefoon in de lucht, een vastberaden blik in haar ogen. “Morgenochtend, zodra haar kantoor open is, bel ik haar. Het is tijd dat Mevrouw de Burgemeester de ware warmte en de unieke chaos van De Knip ervaart.”

Jannus glimlachte. “De Knip is klaar voor de Burgemeester. En ze zal zien dat onze kringloop veel meer is dan alleen tweedehands spullen; het is het hart van de gemeenschap.”

Het was stil in De Knip. Tussen de oude spullen hing de belofte van een warm, onvergetelijk kerstdiner, met of zonder officiële gast. De Knip had zijn ziel en zijn plan gevonden.

https://willemzijlstrasverhalen.blog