De woensdagmiddag was het uitgekozen moment geworden. Frits was al redelijk op tijd van kantoor gereden; de files overmorgen wilde hij in ieder geval vóór zijn. Harrie had met de dames afgesproken om stipt om 14:00 uur bij hem op het Slot te komen, zodat ze in een rustige en vertrouwde omgeving konden praten.

Frits had vooraf al gemeld dat hij een uurtje eerder zou komen. Op die manier kon hij bij Harrie nog even wat nuttigen — een broodje en een goede kop koffie gingen er altijd wel in — én konden ze samen nog even rustig de belangrijkste punten en de strategie voor het gesprek doornemen.

Toen Frits de oprijlaan van het landgoed opreed, zag hij Harrie al bij de voordeur staan. De middagzon gaf het oude Slot een rustige, bijna serene uitstraling, alsof het de naderende spanning van de oude verhalen wilde sussen.

“Mooi op tijd, Frits,” begroette Harrie hem met een stevige handdruk toen hij uitstapte. “Kom binnen. De koffie loopt en Trees heeft een aantal Croque Monsieurs voor ons klaar gezet. Even in de oven en we zijn weer van het innerlijke voorzien. De keukentafel ligt al klaar voor je papieren.”

“Heel fijn, Harrie,” antwoordde Frits, terwijl hij zijn tas met dossiers van de achterbank pakte. “Want als we dadelijk Sally en Lotte tegenover ons hebben, moeten we precies weten welke vragen we stellen. We krijgen maar één kans om die begintijd met Robert goed scherp te krijgen.”

Terwijl de tosti’s in de oven stonden te garen en de geur van gesmolten kaas de keuken vulde, spreidde Frits de eerste documenten uit op de grote tafel. Hij liet in grove lijnen zien wat voor het onderzoek nu echt belangrijk was en waar de prioriteiten lagen.

“Dat is nog een hele lijst, Frits,” mompelde Harrie, terwijl hij zijn bril even recht zette en aandachtig door de punten heen las. Hij zuchtte eens diep. “Ik hoop maar dat het geheugen bij de dames nog niet verjaard is in al die jaren. Want oh, die hersenpan van ons heeft wel wat te verduren gekregen de laatste tijd met al die ingewikkelde verhalen.”

Frits knikte begrijpend, nam een slok van de vers ingeschonken koffie en legde zijn vinger op een specifiek jaartal. “Daar zeg je wat, Harrie. Maar juist omdat het toen op het landgoed zo geëscaleerd is tussen Willem de Jong en Robert, zijn dat vaak van die momenten die zich in een geheugen griffen. Daar moeten we straks op inhaken.” Even voor twee uur kwamen ook Sally met haar dochter Lotte aan bij het Slot. Ze verwelkomden elkaar als oude vrienden, en zo voelde het inmiddels ook echt aan door de vele keren dat ze elkaar al hadden ontmoet.

Tot grote verbazing van Harrie, en zéker van Frits, zagen ze dat Lotte direct bij binnenkomst een dik fotoalbum uit haar tas tevoorschijn haalde. Maar ook Sally was beslist niet met lege handen gekomen. Zij legde een paar stevige mappen op de keukentafel die zij destijds van de notaris had ontvangen bij de officiële overdracht. Dit bleken papieren te zijn die in eerste instantie, direct na de aanhouding van Robert, destijds door de politie in beslag waren genomen.

Frits keek met open mond naar de stapel die plotseling voor zijn neus lag. Zijn rechercheursbloed begon meteen sneller te stromen. “Nou,” zei hij, terwijl hij zijn stoel wat dichterbij aanschoof, “dit is nog eens een binnenkomer. Ik dacht dat we alleen maar herinneringen gingen ophalen, maar jullie brengen gewoon een heel archief mee!”

Sally glimlachte een beetje weemoedig en streek over de kaft van de map. “Als we dan toch terug in de tijd moeten, Frits, dan maar meteen goed. Dit heeft jaren in de kast gestaan, maar ik denk dat hier precies de antwoorden in zitten die jij zoekt over de periode dat Robert met vreemd geld begon te werken.”

“Dat wordt weer zoeken en puzzelen, maar dank jullie wel voor deze bijzondere bijdrage,” zei Frits, nog redelijk beduusd van deze onverwachte gift.

Harrie had inmiddels de dames van een lekkere kop thee voorzien. Nu ze zo met z’n vieren aan de grote tafel zaten, was het zaak om eerst even de spanning van het moment weg te spreken. Harrie’s oprechte interesse naar hoe het nu met Erik ging, zorgde gelukkig al snel voor wat lossere en vrijere gespreksstof.

Frits hield zich op de achtergrond. Oppervlakkig had hij er natuurlijk wel eens iets over opgevangen, maar het was simpelweg nooit zijn interessegebied geweest om de amoureuze verhoudingen van anderen nauwkeurig bij te houden. Sterker nog, Frits had in het verleden wel eens vaker tegen Harrie zijn ongenoegen uitgesproken over mensen die wekelijks bladen als de Story en de Privé lazen. Hij snapte er werkelijk niets van dat men zo diep geïnteresseerd kon zijn in het wel en wee van bekende personen waar ze in wezen mijlenver vanaf stonden.

Maar nu het over Erik en Sally ging, hield hij wijselijk zijn mond. Dit was immers familie en geen roddelblad.

Terwijl Sally met een glimlach begon te vertellen over hoe zij en Erik hun draai samen hadden gevonden, bladerde Frits met een half oog alvast uiterst voorzichtig door de eerste pagina’s van het meegebrachte fotoalbum van Lotte, zoekend naar een aanknopingspunt uit het verleden.

“Maar Harrie, de keren dat je Erik hebt ontmoet, weet je inmiddels wel een beetje hoe hij in elkaar steekt,” vervolgde Sally met een nuchtere glimlach. “Hij is zeer punctueel, soms echt tot het ergerlijke toe. Maar in vergelijking met de periode waarin we elkaar net leerden kennen, is hij gelukkig al snel bijgedraaid. Ik kan er tegenwoordig vaak genoeg dwars tegenin gaan. Dat werkt meestal heel goed om hem scherp te houden, al moet ik toegeven dat ik het zelf soms ook wel eens mis heb. Maar wat er ook gebeurt: we kunnen elkaar altijd door er goed over te praten weer helemaal vinden.”

Harrie knikte instemmend en nam een slok van zijn koffie. “Dat is het belangrijkste, Sally. Zolang de communicatie maar goed blijft, kun je heel wat hebben van elkaar.”

Frits keek ondertussen op van het dossier dat hij voor zich had liggen. Hoewel hij zich normaal gesproken verre hield van dit soort persoonlijke besprekingen, vond hij dat de sfeer nu wel voldoende ontspannen was om langzaam maar zeker de overstap naar de harde feiten te maken. Hij trok de eerste map die Sally had meegebracht naar zich toe.

“Dat klinkt als een gezonde basis, Sally,” zei Frits met een vriendelijke maar resolute toon. “En over ‘punctueel’ gesproken… als ik zo eens vluchtig naar deze oude notariële stukken kijk die je hebt meegebracht, dan was Robert in zijn begindagen op papier ook uiterst nauwkeurig. Zullen we eens gaan kijken waar die punctualiteit precies is omgeslagen in iets heel anders? Frits knikte langzaam en schreef driftig mee met Sally’s woorden. “Kun jij je herinneren dat het gedrag van Robert aan het veranderen was? Misschien dat hij onregelmatiger thuis was en dergelijke?”

Sally legde haar handen plat op tafel en staarde even voor zich uit, diep in gedachten, terwijl ze probeerde de oude herinneringen naar boven te halen.

“Frits, laten we beginnen met zijn werk in de verzekeringen,” begon ze rustig. “Het bezoeken van klanten gebeurde in het begin hoofdzakelijk in de avonduren. Later, toen hij wat verder was in de zaak, kwam hij ook bij bedrijven over de vloer en daardoor was hij overdag ook wel eens weg. Ik weet nog goed dat hij op een bepaald moment hele dagen van huis was. Het ging hem toen enorm voor de wind en hij kreeg plannen om bij steeds grotere bedrijven binnen te zien te komen. Dat lukte hem soms ook, en ik voelde gewoon hoe hij groeide in zijn rol. Hij was in die tijd heel royaal naar mij en Lotte toe. Maar ik heb hem ook dikwijls gewaarschuwd: ‘Robert, je hoeft niet de hele wereld te bedienen.’ Maar hij had een enorme drang in zich, een echte drive. Hij wilde altijd maar meer, want dat ‘meer’ mocht van hem best eens overstromen.”

Frits keek haar indringend aan over de rand van zijn dossier. “Heeft hij toen op een te groot paard gewed, Sally?”

Sally haalde moedeloos haar schouders op. “Weet je, Frits, Robert was ontzettend veel onderweg en op een bepaald moment kon ik simpelweg niet meer tot hem doorringen. En dat werd met de week erger. Hij begon echt in zijn eigen wereldje te leven, en als ik er dan wat van zei, begon hij mij direct allerlei verwijten te maken. Maar ja, nu zie ik dat achteraf natuurlijk wel heel anders, zeker nadat hij ons dit allemaal heeft aangedaan.”

Ze nam een slokje thee en keek even naar Lotte, die stil luisterde.

“Hij wilde dus steeds groter worden, en dan met name bij die grotere bedrijven,” vervolgde Sally. “Toen hij op een gegeven moment moest gaan investeren in een gloednieuw bedrijfspand, heeft hij zichzelf diep in de schulden gestoken. Waarschijnlijk deed hij dat met de wetenschap en de hoop dat er op de lange termijn ooit flink wat geld vanuit ons huwelijk zou komen, via de toekomstige erfenis van mijn ouders. Alleen… juist daarin had hij zich deerlijk vergist. Wij waren destijds op huwelijkse voorwaarden, dus buiten gemeenschap van goederen getrouwd. En om de financiering van dat megapand tóch rond te krijgen, zal hij uiteindelijk de verkeerde partij hebben gekozen. Dus ja, vanaf het exacte moment dat hij met het plan voor dat nieuwe pand was begonnen, is ook de grote spanning bij ons in huis gekropen.”

Frits had met grote aandacht geluisterd en duchtig zijn aantekeningen gemaakt. Hij keek op van zijn schrijfblok. “En als we dan specifiek over die hectische periode spreken, over welk jaartal en welke maand hebben we het dan ongeveer?”

Sally keek hem recht aan. “Frits, ik denk dat de akten van de bouw en de verzekeringen die ik zojuist heb meegenomen al heel veel laten zien. Dit is in grote lijnen mijn verhaal van hoe ik het destijds thuis heb beleefd, maar de exacte details en de datums staan grotendeels in de paperassen die hier nu voor je op tafel liggen.”

Frits knikte en trok de stapel documenten nog wat dichter naar zich toe. Hij begon met een geoefend oog door de notariële stukken en de financieringsaanvragen te bladeren. “Dan gaan we die chronologie er nu eens haarscherp naast leggen,” mompelde hij, terwijl hij de eerste officiële stempels op de bouwtekeningen bestudeerde. “Als we de datum van de afwijzing van de bank kunnen matchen met het moment dat de spanningen thuis opliepen, weten we precies wanneer die ‘verkeerde partij’ in beeld is gekomen.”

Frits wendde zich vervolgens tot Lotte, die tot nu toe stil naar haar moeder had geluisterd. “Als je dit zo hoort van je moeder, Lotte, heb jij dan vanuit jouw eigen geheugen dezelfde beleving van die periode?”

Lotte knikte langzaam. “Ja, meneer Van der Venne, ik was destijds best wel op de hoogte van wat er soms speelde. Ik was weliswaar jong, maar je krijgt als kind veel meer mee dan volwassenen vaak denken. Maar wat mij persoonlijk het allermeest heugt, zijn de heftige confrontaties die mama en opa destijds hadden met papa. Het ging toen werkelijk altijd om geld.”

Frits keek even op van zijn papieren en hield zijn pen in de aanslag. “Confrontaties met je opa ook? Dus je grootvader heeft destijds ook geprobeerd om Robert op andere gedachten te brengen voordat het misging?”

“Ja,” knikte Lotte beslist. “Ik heb toen destijds gehoord dat papa wilde dat opa borg voor hem zou staan voor de financiering van dat nieuwe pand. Maar opa deed nooit zomaar wat; die liet zich altijd heel goed voorlichten door zijn vaste adviseurs. En ik denk eigenlijk zelfs dat oom Harrie hem toen ook nog heeft geadviseerd. Dat advies heeft er in wezen in geresulteerd dat opa de aanvraag om borg te staan keihard heeft afgewezen.”

Frits keek verrast op en verplaatste zijn blik direct naar Harrie, die aan het hoofdeind van de tafel zat. “Kijk eens aan, dat is een heel interessant spoor. Harrie, wist jij daar destijds inderdaad meer van? Heb jij daar destijds een adviserende rol in gehad?”

Harrie zette zijn mok koffie neer, wreef peinzend over zijn kin en keek de kring rond. Nu de blikken plotseling op hem gericht waren, kwamen de herinneringen aan die bewuste familieraad van jaren geleden ook bij hem weer langzaam maar helder bovendrijven.

Harrie knikte bedachtzaam. “Frits, dat zou best wel eens kunnen kloppen, maar pin me er alsjeblieft niet op vast. Wij vormden destijds een consortium dat volledig onafhankelijke adviezen uitbracht. Dat deden we destijds vaak ook zonder naam en toenaam, puur op basis van de cijfers die ons werden voorgelegd. Maar eerlijk gezegd kan ik me nu niet zo 1-2-3 voor de geest halen dat ik destijds specifiek op zakelijk gebied bij opa op het landgoed ben geweest.”

Hij keek Lotte even vriendelijk aan en vervolgde: “Wat ik me wél heel goed herinner, is dat we daar destijds wel eens rondliepen. En die Willem de Jong, die hebben we daar destijds zéker wel gekend. Het zou dus ook best gekund hebben dat jij, Lotte, ons destijds wel eens bij hen op visite hebt gezien. Maar toen was je nog wel heel erg klein, denk ik.”

Lotte trok haar wenkbrauwen op en begon door het fotoalbum te bladeren dat voor haar op tafel lag. “Nou, oom Harrie, zo heel klein was ik nou ook weer niet. Wacht eens even…” Ze zocht doelgericht naar een bepaalde pagina in het album, liet haar vinger over een oude kleurenfoto glijden en draaide het boek toen triomfantelijk om naar het gezelschap. “Kijk eens naar deze foto. Dit is toch echt op de veranda van opa’s huis op het landgoed. En wie staat daar nou naast opa?”

“Verrek,” zei Harrie, die nu toch wel een beetje rood aanliep onder de scherpe blik van Frits. Maar dat mijn vrouw er toen ook mee was, dat was ik echt glad vergeten.”

Sally knikte glimlachend. “Toch was het zo. Het was altijd heel gezellig als jullie er waren. Mijn ouders genoten echt van die zondagmiddagen. Pas veel later hoorde ik van vader dat die bezoeken niet puur voor de gezelligheid waren, maar dat jullie achter de schermen de boeken van Robert aan het doorlichten waren.”

Frits schreef de naam ‘Meneer De Groot’ met een dikke streep eronder op in zijn blocnote. De puzzelstukjes begonnen nu heel snel in elkaar te vallen.

“Dus Harrie,” zei Frits, terwijl hij zijn bril weer recht zette, “jij zat destijds, samen met je vrouw als dekmantel voor een gezellig zondags uitstapje, pal bovenop de weigering van die borgstelling. Dat betekent dat jij als ‘Meneer De Groot’ Robert destijds eigenhandig de pas hebt afgesneden bij Willem de Jong.”

Harrie leunde achterover in zijn stoel en keek naar de foto in het album. “Als je het zo formuleert… ja. Wij zagen toen al aan de cijfers dat Robert met heel gevaarlijk spel bezig was. Als Willem destijds borg had gestaan voor dat nieuwe pand, had Robert de hele familie mee de afgrond in getrokken.”

Frits bladerde nog eens rustig door de officiële papieren heen en nam daarna het fotoalbum van Lotte nog een keer nauwkeurig door. In de dikke rapporten van de notaris stuitte hij al snel op een paar uiterst interessante hoofdstukken over de financiële constructies rond het pand. De foto’s in het album toonden weliswaar voldoende bekende gezichten, maar die waren voor de harde bewijsvoering in het verdere onderzoek niet direct meer van belang.

Hij sloeg de map dicht, keek het gezelschap aan de keukentafel aan en zei: “Mensen, als jullie het niet erg vinden, zou ik zowel het album van Lotte als de documenten van Sally heel graag mee willen nemen naar Den Haag. Dan kunnen we daar op het kantoor alles tot in de puntjes uitpluizen om tot een volledig en waterdicht inzicht te komen.”

Hij legde zijn hand op de stapel. “Volgende week hebben jullie alles weer netjes terug. En tegen die tijd hoop ik dat ze me in de penitentiaire inrichting in Vught willen ontvangen, zodat ik daar eens een heel hartelijk woordje met Robert kan gaan spreken. Met deze stukken in de hand kan hij er niet meer omheen.”

Frits keek op zijn horloge en schoof zijn stoel een stukje achteruit. “Het lijkt mij dat we voor vandaag wel voldoende waardevolle informatie boven tafel hebben gekregen om het voor nu zo te laten. Laten we eerst deze enorme stapel maar eens verwerken.”

Een kwartier later was Frits vertrokken, met de mappen en het fotoalbum veilig in zijn tas. Aan de grote keukentafel bleven Sally en Lotte samen met Harrie achter. Onder het genot van een verse pot thee begonnen ze de oude momenten op het Landgoed nog eens rustig op te halen.

Het werd een bijzonder gesprek, waarin ook de herinneringen die door de jaren heen volledig waren verwaaid, langzaam weer een plekje kregen. Het bleef voor hen alle drie een vreemde gewaarwording; geen van de drie had immers eerder het idee gehad dat ze elkaar vanuit die vroege tijd al bleken te kennen. Dat ‘meneer De Groot’, die destijds op zondag zo gemoedelijk op de veranda zat, nu als oom Harrie de gastheer was van dit hernieuwde contact, maakte de cirkel onverwacht rond.

“Het is toch wonderlijk hoe het leven loopt,” overpeinsde Harrie, terwijl hij de lege theekopjes bekeek. “Zaten we daar toen met heel andere belangen aan de tafel van je vader, en nu zitten we hier om de boel recht te breien.”