Met zijn zware aktetas in de hand liep Frits van het streng beveiligde terrein van de penitentiaire inrichting in Vught af. Alvorens hij zich bij de hoofdingang liet afmelden en zijn bezoekerspas inleverde, had hij nog een kort maar zakelijk bezoek aan de gevangenisdirecteur gebracht.

Het gesprek in het directiekantoor ging echter niet alleen over Robert van der Velde; de ooit zo machtige en invloedrijke vastgoedmagnaat Adriaan de Bruin bleek een aanzienlijk belangrijker onderwerp van gesprek. Frits had er bij de directeur op gestaan dat de twee mannen elkaar tijdens hun detentie onder geen beding tegen het lijf zouden mogen lopen. De spanningen en de belangen in deze zaak waren simpelweg te groot om dat risico te nemen. Frits kreeg direct de harde garantie dat dit niet zou gebeuren, mede omdat beiden op een compleet andere afdeling van het complex waren opgesloten en de dagschema’s strikt gescheiden bleven.

De directeur was uiteraard op de hoogte van de grootschalige malversaties en criminele activiteiten van de mensen die deel uitmaakten van de groep rondom De Bruin. Hij wist inmiddels ook dat Robert van der Velde een rol in dat web had gespeeld, al was de dynamiek tussen hen complex. Frits had de directeur verteld dat de processen-verbaal van Van der Velde nu definitief in de eindfase zaten en spoedig naar het Openbaar Ministerie zouden gaan. De dossiers van De Bruin en zijn consorten waren daarentegen zo omvangrijk, dat die nog wel een hele tijd op zich zouden kunnen laten wachten.

De directeur had Frits bij het afscheid nemen op het hart gedrukt dat de rust bewaard zou blijven. Zolang ze hier binnen deze muren zaten, zaten ze in ieder geval veilig.

De terugweg was allesbehalve vlot te noemen. Frits had de autoradio nog maar net aangezet of de onheilspellende berichten over het verkeer vulden de auto al. De A2 van ’s-Hertogenbosch richting Utrecht stond muurvast, en voor de aansluitende route van Utrecht naar Den Haag op de A12 gold precies hetzelfde drama. De knelpunten slikten het verkeer genadeloos op.

Terwijl hij met een slakkengangetje op de rondweg om Den Bosch reed, begon hij te rekenen. Dit gaat uren duren, dacht hij gefrustreerd. Hij nam een spontaan besluit: ik rijd nu nog niet rechtstreeks naar het hoofdkantoor in Den Haag. In plaats daarvan zou hij eerst bij Harrie langsgaan. Vanaf daar kon hij later via Dordrecht alsnog via Rotterdam richting Den Haag sturen om de ergste files te omzeilen.

Zonder te twijfelen sloeg hij bij de eerstvolgende afslag van de rondweg af. Hij liet de snelweg achter zich en vervolgde zijn weg door de stad, om zo via de binnenwegen de richting van Cromvoirt in te slaan. De rustiger, groene omgeving gaf hem even de tijd om zijn gedachten te ordenen na het intensieve verhoor in de gevangenis.

Robert was in de ogen van Frits best wel een aardige man; een hardwerkende ondernemer die simpelweg door één verkeerde beslissing in een levensgevaarlijke fuik terecht was gekomen. En zat je eenmaal in die fuik van Adriaan de Bruin, dan was er vrijwel geen ontsnappen meer aan. De constante, verlammende angst dat De Bruin zijn familie en gezin iets aan zou doen, had Robert destijds gedwongen om te handelen zoals hij had gedaan. Maar rijdend door het Brabantse landschap overdacht Frits de situatie: achteraf gezien had Robert het natuurlijk veel beter op een faillissement aan kunnen laten komen. Dat was pijnlijk geweest, maar duizend keer beter dan willens en wetens in deze criminele val te lopen.

Ja, en de wereld van Adriaan de Bruin zelf zag er nog aanmerkelijk slechter en duisterder uit. Het dossier-De Bruin zou de AIVD nog bakken met tijd en energie gaan kosten. Waar de zaak rondom Robert nu in de afrondende fase zat, vergde het netwerk van de vastgoedmagnaat nog gigantisch veel onderzoekswerk.

De complexiteit van de bende in zijn totaliteit zou naar schatting nog wel meer dan een half jaar intensieve recherche in beslag nemen. Het netwerk van De Bruin reikte namelijk veel verder dan alleen het clubje handlangers en stromannen dat rechtstreeks voor zijn consortium werkte. De tentakels van de organisatie waren diep vertakt: binnen diverse provincies en zelfs in bestuurlijke, landelijke ambtenarenkringen waren inmiddels verdachte lijnen ontdekt. Maar die waren nog lang niet allemaal uitgeplozen. Het beloofde een politieke en juridische aardbeving te worden.

Met deze zware materie in zijn hoofd draaide Frits de auto de smalle wegen richting Cromvoirt op. Het was tijd om Harrie bij te praten.

Tien minuten later reed Frits de rustige Slotlaan op. Hij had Harrie vlak na zijn beslissing al een kort berichtje gestuurd dat hij eraan kwam. Ook het hoofdkantoor in Den Haag had hij inmiddels officieel laten weten dat hij deze dag niet meer terug zou keren; met de hopeloze files op de A2 en de A12 was er simpelweg geen doorkomen aan, waardoor hij zijn route en planning noodgedwongen had gewijzigd.

Het was een lome, drukkende zomermiddag. Trees was die middag lekker thuisgebleven van de Lege Knip. De hitte had ook onder de bezoekers van de tweedehandswinkel een behoorlijke slag geslagen; er was bijna geen mens op de been. Jannus had bij het sluiten van de deuren zijn vertrouwde, gevleugelde uitdrukking maar weer eens uit de kast getrokken: “Vrouwen bloot, handel dood”.

Toen Harrie in de verte de bekende auto van Frits de oprit op hoorde draaien, keek hij op en vroeg hij Trees meteen om een flinke, volle pot verse koffie te zetten. Harrie wist immers donders goed dat het cruciale gesprek met Robert vandaag in Vught op de agenda had gestaan, en hij brandde van nieuwsgierigheid naar de afloop.

Terwijl Trees de kommen klaar vlijde op het aanrecht, liep Harrie met stevige stappen naar de achterdeur om Frits te verwelkomen. De begroeting was, zoals vaker tussen de mannen, kort en zakelijk: “Kom binnen Frits, Trees heeft als het goed is de koffie klaar.”

Zodra ze de gezellige keukenkamer binnenstapten, kwam de warme, vertrouwde geur van verse filterkoffie hen al tegemoet. “Nou, dat ruikt in elk geval geweldig,” was Frits zijn eerste reactie, terwijl hij zijn zware aktetas voorzichtig op de grond zette.

“Pak maar lekker een stoel, Frits,” zei Trees met een gastvrije glimlach.

Niet veel later zaten ze met z’n drieën aan de grote tafel, ieder met een dampende mok koffie voor zich. Harrie kon zijn nieuwsgierigheid nu echt niet langer bedwingen. Hij leunde wat naar voren en vroeg direct: “En Frits? Ben je een stuk wijzer geworden vandaag? Hoe was Van der Velde eronder?”

Frits nam eerst eens rustig een slok van zijn hete koffie, liet de warmte even op zich inwerken en keek Harrie toen ernstig aan.

“Weet je, Harrie… in wezen moet je diep vanbinnen bijna medelijden met die man hebben,” begon Frits hoofdschuddend. “Zoals ik hem vandaag heb gesproken, kon ik hem werkelijk op geen enkele leugen betrappen. Zijn verhaal was glashelder en klopte tot in detail met de feiten waarvan wij via ons eigen onderzoek al wisten hoe het gegaan was.”

Frits nam nog een slok en vervolgde: “Robert was destijds gewoon een man met een groot ideaal; hij wilde dolgraag vooruit met zijn zaak. Maar hij nam een kapitale, verkeerde beslissing door zonder de keiharde toezegging van een financiële borg tóch al over te gaan tot de bouw van zijn splinternieuwe kantoor. In mijn ogen had hij op dat exacte moment de hele bouw direct moeten laten stilleggen, met alle financiële gevolgen van dien. Maar nee, hij maakte prompt zijn tweede grote fout: hij wilde zijn ideaal koste wat kost verwezenlijken en ging daardoor met een—achteraf gezien—levensgevaarlijke partij in zee. Het rampzalige vervolg daarvan kennen we inmiddels.”

Frits liet zijn blik even over de keukentafel gaan en zijn stem veranderde van toon. “Maar waar ik me simpelweg nog steeds niet in kan vinden, en wat me blijft tegenstaan, is dat hij—zoals we hier al eerder samen hebben vastgesteld—ondanks al die ellende en die wurgcontracten wel constant de grote, succesvolle man probeerde uit te hangen naar de buitenwereld toe.”

“En wat was zijn verhaal richting Sally en hun dochter Lotte?” vroeg Harrie met opgetrokken wenkbrauwen.

“Harrie en Trees, geloof me, daarvan heeft hij mij verteld enorm veel spijt te hebben,” antwoordde Frits serieus. “Hij weet nu donders goed waar hij destijds de verkeerde beslissingen heeft genomen en neemt daar vandaag de dag ook de volledige verantwoordelijkheid voor. Hij probeert zijn fouten merkwaardig genoeg niet af te schuiven als de schuld van een ander. En ik moet eerlijk zeggen: dat heeft bij mij wel een zeker respect en waardering gewekt.”

Trees zuchtte eens diep en schonk de koffiebekers nog eens een klein beetje bij.

“Van der Velde kwam er simpelweg veel te laat achter dat hij in de verkeerde boot was gestapt, en op dat moment kon hij er simpelweg niet meer uit stappen,” vervolgde Frits, terwijl hij de warmte van zijn mok voelde. “Het feit dat hij destijds zonder enige tegenspraak of juridisch getouwtrek de echtscheiding met Sally heeft toegestaan, gaf toen eigenlijk al aan dat hij donders goed wist dat hij zwaar fout had gezeten. Hij verzette zich er niet tegen, omdat hij wist dat hij het recht niet had om nog iets van hen te verlangen.”

Harrie knikte langzaam. “Het siert hem ergens dat hij nu de hand in eigen boezem steekt, maar de schade voor die twee vrouwen is er natuurlijk niet minder om. Wat gaat er nu verder met zijn zaak gebeuren, denk je?”

“Harrie, er zal nu een officieel proces-verbaal tegen hem worden opgemaakt,” antwoordde Frits met een vastberaden blik. “En daarin zullen de zaken die jullie op het Landgoed hebben gevonden, door de link die hij destijds zo slim aan Lotte heeft meegegeven, een hele grote rol gaan spelen. Het bewijst namelijk zwart-op-wit de enorme dwang waaronder hij heeft moeten handelen, en dat zal ongetwijfeld een gunstige invloed gaan hebben op de hoogte van zijn uiteindelijke straf.”

Trees luisterde ademloos toe en zette haar mok neer. “Dus het feit dat Lotte die hint begreep en actie heeft ondernomen, gaat haar vader nu echt helpen?”

“Absoluut,” knikte Frits. “Zonder die documenten en vooral de geluidsopnamen van de chantage had het er heel wat slechter voor hem voorgezien. Dan was hij simpelweg beschouwd als de hoofddader van de fraude. Nu ziet het Openbaar Ministerie ook de schaduw van Adriaan de Bruin die constant over zijn schouder meekeek. Het wist zijn schuld natuurlijk niet uit, maar de rechter kan nu onmogelijk om de verzachtende omstandigheden heen.”

Harrie zette zijn lege mok met een doffe klap op het tafelblad. “Het is een geluk bij een ongeluk dat Lotte zo scherp was,” zei hij peinzend. “Als zij die hint in de gevangenis niet had begrepen, had die tas met documenten en geluidsdragers nu nog op het Landgoed gelegen.”

“Precies,” stemde Frits in. “Die meid heeft haar vader, hoe fout hij ook was, onbewust de beste verdediging gegeven die hij zich had kunnen wensen. Maar goed, we zijn er nog lang niet. Terwijl het dossier van Robert bijna sluit, begint de echte hoofdpijn bij de AIVD nu pas met de rest van die corrupte bende van De Bruin.”

Trees keek peinzend naar de afwas in de gootsteen en draaide zich toen om naar de mannen. “En hoe moet het nu verder met Sally en Lotte? Weten zij al dat die tas heel de zaak op zijn kop heeft gezet?”

Frits schudde zijn hoofd. “Nee, nog niet officieel. Dat is de volgende stap op mijn lijst. Maar eerst wilde ik dit met jou kortsluiten, Harrie.”

“Deze week maak ik nog een afspraak met de beide dames,” vervolgde Frits, terwijl hij een korte aantekening in zijn boekje maakte. “Want ook zij hebben er na alle hectiek natuurlijk volop het recht om te weten hoe het gegaan is. Ze hebben tenslotte een cruciale rol gespeeld in dit hele dossier.”

Harrie knikte instemmend. “Dat lijkt me meer dan terecht, Frits. Sally en Lotte hebben in grote onzekerheid gezeten. Als ze horen dat de tas met documenten Roberts straf kan verminderen vanwege de dwang van De Bruin, zal dat ongetwijfeld een enorme opluchting voor ze zijn.”

“En vergeet niet wat Robert aan het einde van het gesprek zei,” voegde Frits er nog zachtjes aan toe, terwijl hij Trees aankeek. “Hij had gierend veel spijt van wat hij hen heeft aangedaan. Hij vroeg me specifiek om hen de groeten te doen, en benadrukte dat Lotte altijd zijn absolute oogappel is gebleven. Ik denk dat het goed is als ik die boodschap ook aan hen overbreng.”

Trees glimlachte flauw, al keek ze nog steeds wat bezorgd. “Het zal ze vast goed doen om te horen, al heft dat het verleden natuurlijk niet zomaar op. Wanneer ben je van plan om naar hen toe te gaan?”

“Trees, ik zal morgen eerst met mijn collega’s overleggen en kan pas daarna met mijn agenda aan het werk,” zei Frits, terwijl hij zijn blocnote definitief dichtklapte. “Zodra ik die ruimte weet, laat ik het jullie natuurlijk meteen weten. Maar mochten Sally en Lotte er toevallig zelf al naar vragen, dan mag je gerust vertellen wat ik hier zojuist allemaal op tafel heb neergelegd.”

Frits keek vluchtig op zijn horloge. “Het zal nu inmiddels wel een stuk rustiger op de weg zijn om zonder al te veel files thuis te komen,” stelde hij vast. Met een diepe zucht stapte hij op van zijn stoel en pakte zijn zware aktetas weer van de grond.

Harrie volgde direct zijn voorbeeld en stond ook op. De twee mannen namen hartelijk maar zakelijk afscheid van elkaar bij de achterdeur. Nog geen vijf minuten later draaide Frits de oprit van de Slotlaan af en was hij vertrokken, de rustigere avondspits tegemoet.

In de stille keuken bleven Trees en Harrie samen achter. Onder het genot van het laatste restje afgekoelde koffie begonnen ze het hele, indrukwekkende gesprek over Robert, de wurggreep van Adriaan de Bruin en de naderende politieke storm stap voor stap weer eens uitgebreid terug te halen.