In het knusse achterverblijf van De Lege Knip vloeit de koffie rijkelijk, maar de sfeer is serieus. Voor Sally is de wereld groter geworden, maar daarmee ook ingewikkelder. Ze staart naar het nieuwe bankpasje op de houten tafel, een symbool van vrijheid dat haar tegelijkertijd beangstigt.

Trees kijkt met een trotse glimlach naar Sally. “Je haar zit prachtig, Sally. Die kapper heeft je echt laten stralen.” Sally strijkt onzeker over een lok. “Het was fijn, Trees. Maar… die andere dingen waar je het over had? Een pedicure? Een schoonheidsspecialiste? Het voelt zo… overbodig. En wat kost dat wel niet?

Sally pakt haar telefoon van tafel. Met een onzekere vinger opent ze de bank-app. Het scherm licht op en daar staat het bedrag: een getal met vier cijfers voor de komma, het resultaat van de eerste herstelbetalingen die Harrie heeft weten vrij te maken.

“Ik zie het wel staan,” zegt ze zacht, terwijl ze het scherm naar Trees draait. “Maar het voelt niet als mijn geld. Elke keer als ik naar dat getal kijk, ben ik bang dat het verdwijnt als ik op de verkeerde knop druk. Of dat Robert op afstand mee kan kijken.”

Op dat moment komt Harrie de lege Knip binnen. Trees roept hem direct om naar hen toe te komen, verder

Harrie hangt zijn jas aan de kapstok en loopt direct door naar de tafel achterin, gealarmeerd door de dringende toon van Trees. Hij ziet Sally met de telefoon in haar trillende handen en de bezorgde gezichten van de anderen.

“Wat is er aan de hand?” vraagt hij terwijl hij plaatsneemt.

Trees wijst naar het schermpje. “Sally is bang dat Robert op afstand mee kan kijken op haar bank-app, Harrie. En ze durft geen knop aan te raken, uit angst dat het geld zomaar verdwijnt.”

Harrie legt zijn aktetas op de grond en kijkt Sally rustig aan. “Sally, luister naar me. Robert heeft geen enkele toegang meer. Je hebt een nieuwe telefoon, een nieuw nummer en een volledig nieuw account bij een bank waar hij geen poot tussen de deur krijgt. Ik heb persoonlijk met Berend-Jan afgestemd dat jouw digitale veiligheid prioriteit heeft. Hij kan niet meekijken, hij kan niets blokkeren en hij kan zeker niets weghalen.”

Hij wijst naar het bedrag op het scherm. “Dat getal daar is van jou. Het is de eerste tastbare schadevergoeding die we hebben weten te veilig te stellen uit zijn bevroren tegoeden. Het is niet zomaar een getal; het is jouw vrijheid.”

Sally knikt langzaam, maar haar blik dwaalt af naar het raam waar de duisternis begint in te vallen. “Het geld op de app is één ding, Harrie. Maar de wereld buiten… ik durf ’s avonds niet naar buiten. Ik voel me hier bij Jannus en Trees veilig, maar zodra ik een voet buiten de deur zet, ben ik bang dat Robert daar in het donker staat. Dat hij me opwacht. En ’s Avonds als iedereen hier weg is zit ik wel veilig hier, maar het is zo stil en ik ben ook niet gewend om naar de ellende op de televisie te kijken. Dan wil ik wel naar buiten, maar dan is mijn angst te groot”.

Harrie kijkt Sally peinzend aan. Hij ziet de strijd in haar ogen: de drang naar vrijheid die vecht tegen de verlammende angst die Robert jarenlang in haar systeem heeft geplant. Het is de klassieke nasleep van een emotionele gijzeling; de kooi is open, maar de vogel durft nog niet te vliegen.

“Sally,” begint Harrie op die rustige, gezaghebbende toon die hij ook in de rechtszaal gebruikt. “Het is logisch dat die stilte je nu aanvliegt. Jarenlang was stilte voor jou een teken van gevaar, van onzichtbare dreiging. Maar hier, in De Lege Knip, is stilte een teken van veiligheid.”

Hij pakt een klein notitieblokje uit zijn binnenzak. “Wat betreft die angst voor buiten: we gaan die stap voor stap afbreken. Jannus heeft de schijnwerpers al beloofd, maar ik ga nog een stap verder. Ik heb geregeld dat een lokale surveillance-dienst, die ik goed ken, de komende weken extra rondjes rijdt langs dit pand. Niet omdat we verwachten dat Robert komt — die heeft op dit moment wel andere zorgen met de fiscus en de politie — maar voor jouw gemoedsrust.”

Trees zet een verse pot thee op tafel en schuift een schaaltje koekjes naar Sally. “En wat die televisie betreft, lieverd… je hoeft niet naar het nieuws of die ellendige programma’s te kijken. We hebben hier stapels mooie natuurdocumentaires en oude series op dvd. Die zijn rustig voor je hoofd.”

Gerda die voor hen bijna ongemerkt binnen was gekomen en erbij was komen staan, knikte instemmend. “Of we zoeken een mooie hobby voor je in de avonduren. Misschien wil je wel leren schilderen, of herstellen we wat antiek textiel voor de winkel? Iets waardoor je handen bezig zijn en je gedachten niet naar het raam dwalen.”

Harrie kijkt Sally aan en ziet aan de trekking bij haar mondhoeken dat de goedbedoelde suggesties van Gerda en Trees de plank net misslaan. Hij begrijpt wat de anderen over het hoofd zien: Sally is niet op zoek naar afleiding om de tijd te doden; ze is op zoek naar de menselijke verbinding die haar jarenlang is ontzegd.

“Schilderen en textiel herstellen zijn mooie ambachten, Gerda,” zegt Harrie kalm, terwijl hij zijn blik op Sally rust, “maar dat is weer werk dat je alleen doet, met je hoofd naar beneden. En dat is precies wat je nu niet meer moet doen. Je bent jarenlang alleen geweest en even met je gedachten in dat kippenhok. Nog meer uren alleen doorbrengen, ook al is het in een warm huis, voelt nog steeds als een gevangenis, nietwaar Sally?”

Sally knikt heftig, en een zucht van verlichting ontsnapt aan haar lippen. “Precies dat, Harrie. Als ik hier ’s avonds zit te schilderen, hoor ik nog steeds de wind om het huis en ben ik nog steeds alleen met mijn angst. Ik wil niet meer alleen zijn. Ik wil mensen om me heen, praten, horen dat het leven buiten nog doorgaat.”

“Er is nog iets,” zegt Trees, terwijl ze een hand op die van Sally legt. “Ze mist haar dochter Lotte verschrikkelijk. Dat is de grootste blokkade. Ze wil contact, maar de angst dat Robert dat contact gebruikt om haar weer te traceren of de dochter tegen haar op te zetten, houdt haar tegen.”

Harrie valt even stil en strijkt over zijn kin. “Dat is de moeilijkste stap, maar wel de belangrijkste voor je herstel, Sally. Robert gebruikt je dochter op dit moment waarschijnlijk als emotioneel schild. Maar vergeet niet: hij zit nu zelf in het nauw. De deurwaarder is langs geweest, zijn rekeningen zijn bevroren en zijn mannetjes zijn gevlogen.”

Harrie kijkt haar indringend aan en zijn stem krijgt die kalme, autoritaire ondertoon die zelfs de meest nerveuze cliënten tot rust brengt. “Ik ga een plan maken, Sally. We gaan je dochter niet zomaar bellen via een onbeveiligde lijn waar Robert mogelijk op meeluistert. Ik ga via mijn juridische kanalen en mijn netwerk in de advocatuur precies uitzoeken waar ze verblijft en, belangrijker nog, wat haar huidige situatie is. We gaan een veilige manier vinden voor een eerste contact; misschien eerst via een handgeschreven brief of een neutrale bemiddelaar. Alles om ervoor te zorgen dat Robert er volledig buiten blijft.”

Sally staart naar haar handen, die ze stevig in elkaar geklemd houdt. Haar stem is nauwelijks meer dan een fluistering als ze de vraag stelt die haar al nachten uit haar slaap houdt.

“Maar Harrie… wat als Lotte nog wel contact heeft met hem? Wat als hij haar al die tijd heeft gevoed met zijn leugens en ze inmiddels niets meer van mij wil weten? Wat als ze me is gaan haten door alles wat hij heeft gezegd? Wat moet ik dan?”

Er valt een zware stilte aan de tafel van De Lege Knip. Jannus stopt met het poetsen van het glas en Trees houdt de theepot halverwege stil. De angst voor Robert is één ding, maar de angst voor de afwijzing van haar eigen kind is de diepste wonde die hij heeft geslagen.

Harrie ontwijkt haar blik niet. Hij schuift zijn stoel iets dichterbij. “Sally, dat is een risico dat we eerlijk onder ogen moeten zien. Robert is een meester in manipulatie; hij heeft waarschijnlijk een beeld van jou geschetst dat niet strookt met de werkelijkheid. Maar vergeet niet: bloed kruipt waar het niet gaan kan. En nu we de feiten over Roberts financiële praktijken en zijn wangedrag zwart op wit hebben, hebben we een wapen in handen om haar de waarheid te laten zien.”

Hij legt een hand op de tafel, vlakbij de hare. “Als ze niets van je wil weten, dan is dat omdat ze de ‘Sally’ van Roberts verhalen kent. Wij gaan haar de echte Sally laten zien. De Sally die niet meer in een kippenhok woont, de Sally die haar eigen bankrekening heeft, en de Sally die omringd wordt door mensen die van haar houden. De waarheid heeft een eigen kracht, Sally. Geef haar de kans om die kracht te voelen.”

Trees legt haar hand op Sally’s schouder. “En ze is je dochter, lieverd. Een moederhart en een dochterhart vinden elkaar altijd terug, hoe dik de mist van leugens ook is die hij eromheen heeft gespoten.”

Toen de mannen zich even later terugtrokken in de kantoorkamer van Jannus om de details van de dagvaarding door te nemen, bleef de rust hangen in de winkel. Trees, Gerda en Sally (die door haar gedachten aan Lotte bijna als haar dochter voelde, maar nog midden in haar eigen herstel zat) stonden bij de warme kachel na te praten.

Het gesprek over de brief aan Lotte had Sally emotioneel uitgeput, en Gerda, met haar scherpe blik voor wat een mens nodig heeft, besloot dat het tijd was voor een radicale breuk met het verleden.

“Luister eens,” zei Gerda vastberaden, terwijl ze haar sjaal goedlegde. “Allemaal leuk en aardig die plannen van de mannen, maar we moeten die spanning uit je lijf krijgen, Sally. Ik stel voor dat we binnenkort een hele dag naar een wellness-resort gaan. En ik trakteer. Massage, warme baden, een goede lunch… even helemaal weg uit deze omgeving en vooral weg uit die angst.”

Sally keek haar met grote ogen aan. “Een hele dag? Maar… dat is toch veel te duur, Gerda? En ik weet niet of ik dat wel durf, zo in het openbaar.”

“Niks te duur,” kapte Gerda haar lachend af. “Het is een investering in je nieuwe ik. En die resorts zijn oases van rust. Daar loopt niemand rond die jou lastigvalt, en zeker Robert niet. Die komt niet verder dan de golfbaan of zijn glazen kantoor.”

Trees, die net de laatste kopjes op het dienblad zette, spitste haar oren. De gedachte aan een dag even niet aan de bak van De Lege Knip staan en de geur van antiekwas inruilen voor eucalyptus, klonk haar als muziek in de oren.

“Nou,” riep Trees enthousiast uit, “als jullie zo’n uitje plannen, dan wil ik ook wel mee! Ik kan Jannus wel een dagje alleen laten met de winkel, dat overleeft hij wel. Het lijkt me heerlijk om met z’n drieën eens even flink te ontspannen.”

Sally zag het voor zich: de nuchtere Trees en de kordate Gerda aan haar zijde. Het idee van de eenzaamheid die haar ’s avonds zo vaak overviel, leek even heel ver weg. In een wellness zou ze zich niet alleen voelen, maar omringd door de zorg van haar nieuwe vriendinnen.

“Zou het echt?” vroeg Sally zachtjes. “Zou ik echt een dag kunnen gaan zonder achterom te kijken?”

“Juist daar,” zei Gerda. “In je badjas, met een kop thee en het geluid van stromend water. Daar krijgt de wereld van Robert geen grip op je. We gaan het doen, zodra Harrie zegt dat de eerste stap rond Lotte is gezet. Dan vieren we je herwonnen vrijheid.”

(wordt vervolgt)

https://willemzijlstrasverhalen.blog